5. Sınıf Kuvvet Ünitesi Bilgi Testi

1 file(s) 0.00 KB

Download

Cevaplar:
1. B – 2.D – 3.C – 4.B – 5.A – 6.C – 7.D – 8C – 9.B – 10.D – 11.D – 12.A – 13.B – 14.B – 15.A

5. Sınıf 1. Dönem 1. Yazılı

1 file(s) 0.00 KB

Download

Bu yazılı fen bilimleri 5. sınıf ders müfredatının 1. ünitesinin tamamı, mikroskobik canlılar ve mantarlar konularını kapsamaktadır.

Bu yazıda mikroskobik canlıları oluşturmak için bir karışım hazırlayacağız. Karışıma koyacağımız malzemeleri teker teker yazalım:

• Birikinti su: Yağmur suyu, dere suyu, çukurlarda biriken su olabilir. Musluk suyuna klor katıldığı için mikroskobik canlılarımız yeterince çoğalamaz.
• Suya muz kabuğu koyalım.
• Elma kabuğu koyalım.
• Biraz saman.( en iyi üreme ortamlarından biri saman)
• Odun talaşı
• Kuru yaprak
• Taze yaprak
• Hazırladığımız karışımın ağzı hava alacak şekilde açık olmalı.
• Güneş görmeyen bir yerde bekletilmeli.
• Bekletilen ortam ılık olmalı.
• 5 – 7 gün sonra canlılarımız gözlenmeye hazırdır.

Bu gözlemde ortamın ılık olması üremeyi hızlandırmaktadır.

4 Ana evre, 4 tane de ara evre vardır.
Ana Evreler:

1. İlk Dördün
   
   Ay sağ yarısı aydınlanır. Dünya’dan bakıldığında düz D harfine benzer.
   
2. Dolunay
   
   Ay’ın tamamı yuvarlak görünür.
   
3. Son Dördün
   
   Ay’ın sol yarısı aydınlık görünür. Ters Büyük D harfine benzer.
   
4. Yeniay
   
   Ay’ın ışık alan yüzü Dünya’ya dönük değildir. Bu nedenle ay görülmez.

Maddenin 3 fiziksel hali vardır:
1. Katı
2. Sıvı
3. Gaz

Not: Katı, sıvı, gaz halleri arasındaki geçişlere Maddenin Hal Değişimi denir.

6 tane hal değişimi vardır.

ERİMEYE ÖRNEKLER ( Katıdan sıvıya)
– Isıtılan tereyağının sıvılaşması
– Buzluktan çıkarılan dondurmanın erimesi

DONMAYA ÖRNEKLER ( Sıvıdan katıya)
– Kar oluşumu
– Buzluğa bırakılan suyun katılaşması

BUHARLAŞMAYA ÖRNEKLER ( Sıvıdan gaza)
– Çamaşırların kuruması
– Isıtılan suyun gaza dönüşmesi

YOĞUŞMAYA ÖRNEKLER ( Gazdan sıvıya)
– Yemek buharının tencere kapağında sıvılaşması
– Dolaptan çıkarılan şişenin dışında damlacıklar oluşması
– Yağmur oluşumu

SÜBLİMLEŞMEYE ÖRNEKLER ( Katıdan gaza)
– Naftalinin katı halen gaza dönüşmesi
– Kuru buzun gaza dönüşmesi

KIRAĞILAŞMAYA ÖRNEKLER ( Gazdan katıya)
– Havadaki su buharının buz kristallerine dönüşmesi
– Uçaklardan çıkan su buharının katılaşması

ISI ALIŞVERİŞİ
Isı alanların sıcaklığı genellikle artar. (ısınır)
Isı verenlerin sıcaklığı genellikle azalır. ( soğur)

NOT: Katı, sıvı ve gaz halleri arasında geçişler ısı alışverişiyle gerçekleşir.
Katıdan gaza doğru madde ısı alır
Gazdan katıya doğru ise madde ısı verir

• Birbirlerine temas eden yüzeyler arasında gerçekleşir.
• Genellikle harekete zıt yönde etki eder.
• Hareketi yavaşlatır veya yeterince güçlüyse durdurabilir.
• Pürüzlü yüzeylerde sürtünme fazladır.
• Pürüzsüz, kaygan yüzeylerde sürtünme azdır.
• Bazen sürtünmenin fazla olmasını bazen de ay olmasını isteriz.

Sürtünme Kuvvetini Artıran Durumlar

• Paraşütle atlamak.
• Kışlık ayakkabıların tabanlarının dişlerinin derin olması.
• Yazı yazmak.
• Zımpara kağıdı kullanmak.
• Halı kaydırmazı.
• Arabada frene basmak
• Tekerleğe kar zinciri takmak.

Sürtünme Kuvvetini Azaltan Durumlar

• Makinelerin yağlanması.
• Buz pateni pistinin pürüzsüz olması
• Eğilerek bisiklet sürmek
• Uçakların burnunun sivri olması

1. Omurgasız Hayvanlar
   – İskeletleri ve omurgaları yoktur.
   – Karada ve suda yaşayan türleri vardır.
   – Omurgalılara göre daha basit yapılıdırlar.
   – Solucan, arı, karınca, kelebek, deniz anası, sünger, mercan, yengeç, midye vb.
   
2. Omurgalı Hayvanlar
   İskeletleri vardır. Suda ve karada yaşayan türleri vardır. 5 bölüme ayrılırlar.

BALIKLAR
– Yumurtayla çoğalırlar
– Yavrularını bakmazlar
– Vücutları parlak pullarla kaplıdır
– Suda yaşarlar
– Solungaç solunumu yaparlar
(mezgit, hamsi, köpek balığı, orkinos, sazan, kılıç balığı vb..)

SÜRÜNGENLER
– Yumurtayla çoğalırlar
– Yavrularını bakmazlar
– Vücutları sert pullarla kaplıdır
– Suda ve karada yaşayan türleri vardır
– Akciğer solunumu yaparlar.
– Ayakları küçüktür veya yoktur.
(yılan, kaplumbağa, komodo ejderi, kertenkele, timsah vb.)

KUŞLAR
– Yumurtayla çoğalırlar
– Yavrularını bakarlar
– Vücutları tüylerle kaplıdır
– Karada yaşarlar
– Akciğer solunumu yaparlar
– Gagaları ve kanatları vardır.
– Bazıları uçamaz
( serçe, kartal, güvercin, papağan, penguen, tavuk, deve kuşu, tavus kuşu, ördek vb.)

KURBAĞALAR
– Yumurtayla çoğalırlar
– Yavrularını bakmazlar
– Vücutları nemli bir deriyle kaplıdır
– Karada ve suda yaşarlar
– Akciğer solunumu yaparlar
– Başkalaşım geçirirler
( kara kurbağası, su kurbağası, semender-kuyruklu kurbağa)

MEMELİLER
– Doğurarak çoğalırlar
– Yavrularını bakarlar
– Vücutları kıllarla kaplıdır
– Karada ve suda yaşayan türleri vardır.
– Akciğer solunumu yaparlar
– Yavrularını sütle beslerler
(insan, yarasa, balina, yunus, fok, inek, kedi, fare, kirpi, kanguru vb.)

Mantarlar canlılar aleminin bir üyesidir. Çeşitli türleri vardır.
Ilık, nemli, loş ortamları severler.
Toprakta, suda, diğer canlıların vücudunda yaşayabilirler.

1. Maya Mantarı
   Gözle görülemeyecek kadar küçük.
   – Hamurun mayalanması
   – Sirke yapımı
   
2. Parazit Mantarlar
   Gözle görülemeyecek kadar küçük.
   İnsanlarda çeşitli hastalıklara neden olurlar.
   – Saçkıran
   – Pamukçuk
   – Ayak mantarı
   
3. Şapkalı Mantar
   Şapka ve sap kısmında oluşur.
   Çoğu türü zehirlidir.
   Besin için insanların ürettiği türlerine KÜLTÜR MANTARI denir.
   Kültür mantarları vitamin ve protein bakımından zengin besinlerdir.
   
4. Küf Mantarı
   Besinlerin küflenmesine neden olurlar.
   Küflenmiş besinlerin tüketilmesi zararlıdır.
   Pakı küflerden PENİSİLİN adlı antibiyotik ilaç üretilir.