Organel Nedir?
Hücrenin içinde bulunan küçük organlara organel denir. Hücre organellerinin isimleri ve görevleri aşağıda verilmiştir.
Hücre Zarı: Hücreyi dıştan sarar. Hücreye şekil verir. Hücreyi korur. Hücreye madde girişini sağlar.
Hücre Duvarı: Sadece bitki hücresinde bulunur. Canlı değildir. Hücre zarının dışındadır. Hücreyi korur.
Mitokondri: Hücrenin ihtiyacı olan enerjiyi üretir. Enerji ihtiyacı fazla olan kas, karaciğer gibi hücrelerde daha fazladır.
Lizozom: Hücre içindeki büyük maddeleri parçalar. Yani sindirim yapar.
Ribozom: Protein sentezler. Yani üretir.
Çekirdek: Hücrenin yönetim merkezidir. Çekirdeği olmayan hücre yaşayamaz. Kromozom adı verilen DNA taşıyan özel bilgileri de taşır.
Endoplazmik Retikulum: Hücre içinde madde taşıması yapar.
Golgi Cisimciği: Salgı maddeleri üretir. Bitkilerde kokular, hayvanlarda ter, süt gibi salgılar bu sayede gerçekleşir.
Koful: Hücrenin atık maddelerini depolar. Çöp kutusu gibi düşünülebilir. Bitki hücrelerinde 1-2 tane ama büyük, hayvan hücresinde küçük ama çok sayıdadır.
Kloroplast: Sadece bitki hücresinde bulunur. Fotosentez denilen olayı gerçekleştirilir.
Sendrozom: Sadece hayvan hücresinde bulunur. Hücre bölünmesinde görev alır.
Hücre Sıvısı: Sitoplazma olarak adlandırılır. Organellerin içinde bulunduğu jöle kıvamında bir sıvıdır.

Bitki ve Hayvan Hücresi Arasındaki Farklar

• Bitki hücresi köşeli, hayvan hücresi yuvarlaktır.
• Bitki hücresinde hücre duvarı vardır, hayvan hücresi yoktur.
• Bitki hücresinde kloroplast vardır, hayvan hücresinde yoktur.
• Bitki hücresinin kofulları az sayıda ve büyüktür, hayvan hücresinde kofullar çok sayıda küçüktür.
• Hayvan hücresinde sentrioller vardır, bitki hücresinde yoktur.

Atom ve element arasındaki fark nedir?

Atom: Maddeyi oluşturan temeltaneiklerden sadece 1 tanesidir.
Element: Çok sayıda aynı cins atomun bir araya gelmesiyle oluşan topluluktur.

Şimdi de element ya da atom olmayan bir örnek verelim.

Yukarıdaki örnek modelde farklı atomlar bulunduğu için bu bir element değildir. (Bu örnek bir karışıma aittir.)

___________________________________________
Diğer Konular

• Bileşik nedir?
  
• İyonik ve Molekül Yapılı Bileşik
• Kimyasal Bileşikler
• İyon – Katyon – Anyon
• Çok Atomlu İyonlar
• Atomların İyon Değerleri
• Nötr Atom
• Atom Modelleri
• Elektron Yerleştirme Oyunu
• Elektron Dağılımı
• Atomon Yapısı
• Elementlerin Kullanım Alanları
• Elementlerin Sıralı Listesi
• Elementler ve Sembolleri

Kuvvetin Birimi
Kuvvet hakkında yaptığı çalışmalarla ün kazanmış Isaac newton’ın (Ayzek Nivtın) adını onurlandırmak için kuvvet birimi Newton olarak kabul edilmiştir. Newton kısaca N harfiyle gösterilir.

Kuvvetin gösterilmesi
Kuvvet F harfiyle gösterilir ve ok şeklinde çizilir.
Aşağıdaki resimde bir kutuyu iten inanın uyguladığı kuvvetin yönü gösteriliyor.

Kuvvet dinamometre adı verilen bir araçla ölçülür. Dinamometrenin diğer ismi Newtonmetredir.

Dinamometrenin içinde esnek bir yay bulunur.  Bu yaya kuvvet uygulandığında uzar. Uzama miktarı, dinamometre üzerindeki sayılardan yararlanılarak kuvvetin büyüklüğünü bulmamızı sağlar.

Hangi dinamometre seçilmeli?
Bir futbol sahasının uzunluğunu cetvelle ölçsek kullanışlı bir araç seçmiş olmazdık. Aynı şekilde defterimize 10 cm’lik bir uzunluk çizmek istesek harita mühendislerinin kullandığı büyük mesafe ölçüm cihazlarını kullanmamız saçma olurdu.
Kuvveti ölçerken de benzer kuralları dikkate almamız gerekir.
10N’luk bir kuvveti ölçmek için 1N ölçeb,len bir dinamotre kullanamayız.

Yukarıda çeşitli değerleri ölçebilen dinamotreler var.
En hassan ölçümleri yapmak için 1N’lık yani en küçük değeri ölçen dinamometreyi kullanırız.
20N’luk bir kuvveti ölçmek istersek bu sefer B dinamometresini kullanmalıyız.

Benzer Konular

Kuvveti Keşfedelim
Kuvvetin Doğrultusu ve Yönü
Net Kuvvet
Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvet
Ağırlık Bir Kuvvettir

Araçların hareketini kuvvet gibi düşünürsek;

1 ve 2 aynı doğrultudadır.
3 ve 4 aynı doğrultudadır.

2 ve 3 farklı doğrultudadır.
2 ve 4 farklı doğrultudadır.
1 ve 3farklı doğrultudadır.
1 ve 4 farklı doğrultudadır.

Ayı yol üzerinde bulunan kuvvetlerin doğrultusu aynıdır.

Yukarıdaki üç kuvvetin de doğrultuları farklıdır. Kuvvetler aynı yol üzerinde değildir.

Yukarıdaki otomobile etki eden F1 ve F2 kuvvetleri zıt yönlü olmasına rağmen aynı doğrultudadır.
Bu iki kuvvet aynı çizgi üzerinde düşünülebilir.
Doğu batı arası bir çizgi çizilse bu iki kuvvet de bu çizginin üzerinde kalır.
F1 ve F2 kuvvetleri doğu batı doğrultusunda bulunmaktadır.

Benzer Konular

Kuvveti Keşfedelim
Kuvvetin Ölçülmesi
Net Kuvvet
Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvet
Ağırlık Bir Kuvvettir

Bir kayayı tek başına itmek 4 kişiyle itmekten farklı sonuçlar doğurur.

Kaya örneğinde, taşı sürüklemek isteyen 4 kişi bu işi 1 kişiye göre daha kolay yapar. Bunun nedeni 4 kişinin hepsinin aynı yöne doğru kuvvetlerini birleştirmedir.

İki ya da daha fazla kuvvetin yaptığı etkiyi tek başına yapan kuvvete Net kuvvet denir.
Yukarıdaki örnekte 4 kişinin toplam kuvveti saha büyük olduğu için kayayı ilk resimdeki kişiye göre çok daha kolay hareket ettirir.

Net Kuvvetin Hesaplanması
Kuvvetlerin bileşkesi (net kuvvet) bulunurken

• Aynı yönlü kuvvetler toplanır,
• Zıt yönlü kuvvetler çıkarılır.

Bileşke  Kuvvet Örnekleri

A kutusuna etki eden Net kuvveti bulalım.
F1 ve F2 kuvvetleri aynı yöne bakmaktadır. Bu yüzden bu iki kuvvet toplanır.
F1+F2
10N + 7N
= 17 N, doğu yönünde
Bileşke kuvvet bulduk.

K kutusuna etki eden Net kuvveti bulalım.
Buradaki F1 ve F2 kuvvetleri zıt yönlü kuvvetlerdir. Biri doğuya, diğeri batıya bakmaktadır.
Bu durumda kuvvetleri çıkarmamız gerekir.
Bileşke kuvvet (Fnet) = F1 – F2
= 12N – 8N
= 4N, Doğu yönünde.
Bileşke kuvvet bulduk.

Burada dikkat etmemiz gereken çıkarma işleminde büyükten küçüğün çıkarılması gerektiğidir.

M kutusuna etki eden net kuvveti bulalım.
Burada hem aynı yönlü, hem zıt yönlü kuvvetler var.
Aynı yönlüler toplayalım:
F1+ F2 = 6N + 9N = 15 N

F3 + F4 = 11N + 7N = 18N

Büyük olandan küçüğü çıkaralım;
18N – 15N = 3N

Net kuvvet 3N ve batı yönünedir.

Benzer Konular

Kuvveti Keşfedelim
Kuvvetin Ölçülmesi
Kuvvetin Doğrultusu ve Yönü
Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvet
Ağırlık Bir Kuvvettir

• Net kuvvet sıfırdır
• Dengelenmiş kuvvet etkisindeki cisim ya duruyor,
• Ya da sabit süratle hareket ediyordur.

Yukarıdaki halat çekme oyununda zıt kuvvetler birbirine eşittir. Yani net kuvvet sıfırdır. Bu durumda hareket olmaz ve taraflar yenişemez.
Hareketsiz ve sabit süratli her cisim dengelenmiş kuvvet etkisindedir.

Dengelenmemiş Kuvvet

Dengelenmemiş kuvvette net kuvvet sıfırdan farklıdır. Kuvvet dengelenmemişse hareket kesin vardır. Hareket yavaşlıyor veya hızlanıyordur.

Dengelenmiş Kuvvete Örnekler:

• Sabit süratle hareket eden araba
• Dünyanın hareketi (Sabit süratli olduğu için)
• Duran bir top
• Saatin saniyesinin hareketi (Sabit süratli olduğu için)
• Duvarda asılı tablo

Dengelenmemiş Kuvvete Örnekler:

• Hızlanan bir otomobil
• Giderek hızlanarak daldan düşen elma
• Yavaşlayan bir tren
• Şut çekildikten sonra giderek yavaşlayan top
  vb.

Benzer Konular

Kuvveti Keşfedelim
Kuvvetin Ölçülmesi
Net Kuvvet
Kuvvetin Doğrultusu ve Yönü
Ağırlık Bir Kuvvettir

Hareketli cisimlerin sahip olduğu enerjiye hareket enerjisi denir. Kinetik enerji olrak da adlandırılır.
Hareketin bir enerji olduğununa örnekler.

Odun kesmek isteyen adam baltayı havaya kaldırıp hızla oduna indirir. Oduncu eğer baltayı hızla hareket ettirmeseydi odunu kolayca kesemezdi.

Yelkenliler rüzgarın enerjisinden yararlanarak hareket eder. Rüzgar havanın hareket etmesidir.

Yel değirmenlerinin çalışması da rüzgar enerjisi sayesinde gerçekleşir.

Su değirmenlerinin çalışması suyun hareketiyle oluşan enerjinin ürünüdür.

Trafik kazalarında aracın hızı arttıkça hasar daha çok olur. Hareket enerjisi kaza sırasında araçların hasar görmesine neden olur.

Yuvarlanan topun da bir hareket enerjisi vardır.

Benzer Konular

• Sürat Cetveli
• Yaşamımızdaki Sürat

1. Hangisi hayvanlarda üremeyle alakalı değildir?
a) İç döllenme             b) Polen oluşumu
c) Başkalaşım              d) Dış döllenme

2.

Yukarıda soru işaretiyle gösterilen kavramın ilişkili olduğu maddeler verilmiştir. Soru işaretli kavram hangisi olabilir?
a) Büyüme                b) Çimlenme
c) Fotosentez           d) Döllenme

3. Hangisi tohumla ilgili yanlış bir bilgidir?
a) Besin içerir.
b) Uygun şartlarda çimlenir.
c) Bitkinin köklerinde oluşur?
d) Tohumsuz bitkiler de vardır.

4. Aşağıda dişi üreme organı gösterilmiştir.

Numaralandırılmış bölgelerde gerçekleşen olaylar hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
______I                              II                                             III
a)    Döllenme                    Gelişme                             Yumurta oluşumu
b)    Sperm oluşumu         Döllenme                           Yumurta oluşumu
c)    Yumurta oluşumu       Döllenme                              Gelişme
d)    Bebeğin Gelişimi     Yumurta oluşumu                     Gelişme

5. Aşağıdakilerden hangisi hücre zarının görevlerinden biri değildir?
a) Hücreyi koruma ve şekil verme
b) protein sentezi yapma
c) Hücre içine girecek maddeleri seçme
d) Canlı olma

6. Benzer görevler yapan hücrelerin oluşturduğu topluluğa doku denir.

Yukarıda verilen şekillerden hangisi dokuya ait olabilir?
a) I      b) II      c) III      d) IV

7. Hücrelerdeki organellerle vücudumuzdaki organlar bazı yönlerden birbirlerine benzerler. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlış olmuştur?
a) Cekirdek – Beyin
b) Endoplazmik retikulum – Kan damarları
c) Hücre zarı – Deri
d) Mitokondri – M ide

8. Aşağıda spern ve yumurta hücrelerinin şekilleri gösterilmektedir.

Sperm ve yumurta için hangisi yanlıştır?
a) Sperm büyük, yumurta küçğk yapılıdır.
b) Sperm çok sayıda, yumurta azdır,
c) Sperm hareketlidir.
d) Yumurta hareketsizdir.

9. İnsanda üreme sistemiyle ilgili bazı yapılar şunlardır:
I – Testis
II – Yumurtalık
III – Döl yatağı
IV – Vajina

Yukarıda verilenlerden hangileri erkek üreme organının bir bölümüdür?

a) I ve II            b) Yanlız I
c) Yanlız III       d) II, III ve IV

10. Aşağıda bir çiçeğin bölümleri verilmiştir.

Hangi yapılar üremeyle alakalıdır?
a) 3 ve 4       b) 1 ve 2
c) 1 ve 3       d) Yanlız I

_________________

Benzer Konular

• Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme
• Ergenlik Dönemi
• Büyüme, Olgunlaşma ve Gelişme
• Anne Rahminde Bebeğin Gelişimi
• İnsanlarda Üreme

Tarım nedir?
Bitki ve hayvan yetiştiriciliği çalışmalarına tarım denir.
Günümüzde tarım çalışmalarında doğal yöntemler uygulandığı gibi, ilaç kullanılan yeterince sağlıklı olmayan kimyasal tarım yöntemleri de vardır.

Organik tarım nedir?
Eğer tarım faaliyetlerinde hormon, ilaç veya gübre kullanılmaz. Sadece doğal yöntemler kullanılır.
Amaç çok fazla ürün üretmek değil, sağlıklı ürün yetiştirmektir.

Neden organik tarım?
Kimyasal tarım daha fazla ürün elde edilmesini sağlamasına rağmen doğaya ve insan sağlığına olumsuz etkileri vardır.
Bunlardan bazıları;
Kullanılan kimyasal ilaçlar içme suyuna karışabilir, akarsu ve denizlere inebilir.
Meyve sebzelerde kimyasal ilaç kalıntısı bulabilir.
Kimyasal ilaçlar zehir olduğu için öldürülmek istenmeyen arı, kelebek, kuş gibi canlıları da öldürebilir.
Hormon kullanımının insan sağlığına nasıl etki ettiği tam olarak gözlenememiştir. Çeşitli zararları olabilir.
Kimyasal gübreler de kalıntı oluşturabilen maddelerdir.
Doğal yaşamın dengesi bozulmaktadır.

Görüldüğü gibi klasik kimyasal tarım yöntemleri insan ve doğa sağlığı için büyük sakıncalar içermektedir. Bu yüzden geleceğin tarımsal üretimi organik yöntemlere göre hazırlanması gerekmektedir.
Organik tarım giderek daha çok yaygınlık kazanarak tüm dünyada geçerlik kazanmaktadır.

Organik gübre nedir?
Organik tarımda inorganik maddelerden yapılan kimyasal gübreler yerine organik gübreler kullanılır. Bitki ve hayvan atıklarından elde edilen gübreler organiktir. Bu gübreler bitkinin mineral emilimini kolaylaştırır, toprağın yapısını bozmaz.
Organik gübre türleri: Hayvan gübresi, Kompost, Yeşil gübre, Çöp gübreleri, Fekaller (insan dışkısı), Kuş dıskısı(kuş guanosu), Balık unu(balık artıkları), Kan tozu(mezbahanede kesilen hayvanların kanlarının kurutulmasıyla), Deri tozu, Boynuz ve tırnak tozu, Tütün tozu(tütün fabrikalarından), Ayçiçeği sağı külü, Çay artığı(çay fabrikalarından).

Organik tarımın amaçları:

• Kimyasal tarımla bozulan doğal dengeyi yeniden kurmak
• Tarım ürününün kalitesini arttırmak.
• Sağlıklı ürünler yetiştirmek.
• Toprak verimliliğini arttırmak.
• Su kaynaklarını korumak.

___________________________

Benzer Konular

• Organik Tarım
• Tohumdan Fidana
• Tohumlar Ne İşe Yarar?
• Çiçekte Tozlaşma ve Döllenme
• Çiçeğin Bölümleri

Tohumda meydana gelen gelişme olayları çimlenmeyle devam eder.

Çimlenme:
Tohum uygun ortam şartları olduğu zaman yavaş yavaş çatlar ve kök salmaya başlar. Bu olay çimlenmedir. Yeni filizlenen bu bitkinin çimlenme aşaması yapraklar açıncaya kadar geçen süredir.

Çimlenme için gereken şartlar:

• Sıcaklık
• Su (nem)
• Oksijen (O2)

Yukarıdaki faktörlerden herhangi biri sağlanmazsa çimlenme olmaz.

Normalde bitkilerin karbondioksit kullandığını biliyoruz. Bunun nedeni fotosentez yapmalıdır. Fakat tohumların fotosentez yapacak yaprakları yoktur. Çimlenmenin olabilmesi için enerjiye ihtiyaç vardır. Bu enerji de oksijenli solunumla sağlanır.
Bu yüzden çimlenme için oksijen gereklidir.

Bir mısır bitkisinin çimlenmesi aşadıtaki resimde gösterilmiştir:

________________________

Benzer Konular

• Organik Tarım
• Tohumlar Ne İşe Yarar?
• Çiçekte Tozlaşma ve Döllenme
• Çiçeğin Bölümleri