Kimya endüstrisi sanayinin çeşitli alanlarında üretilen malzemeler için kaynak sağlayan bir sektördür.

Fabrikalarda üretilen malzemelerin neredeyse tamamı kimya endüstrisinin ürünlerini kullanmaktadır.

Başlıca Kimya Endüstrisi Ürünleri

• Boya
• Temizlik ürünleri
• Kozmetik,
• İlaçlar
• Gübre
• Tarım İlacı
• Termoplastikler vb.
• Vernik
• Sentetik elyaf
• Petrokimya ürünleri (petrolden üretilen kimyasal ürünler)

Bu ürünlerin imalatında kullanılan ham maddenin %70’i yurt dışından alınmaktadır. Bu da kimya endüstrisini dışa bağımlı hale getirmektedir.

Kimya endüstrisi şirketlerin çoğu küçük ve orta ölçekli şirketlerdir. Büyük firmalar daha çok çok uluslu şirketlerdir.

İthal (yurt dışından alma) ettiğimiz başlıca kimya ürünleri

• Kauçuk ürünler
• Plastik ürünler
• Petrol ürünleri
• Eczacılık ürünleri-ilaçlar
• Organik kimyasallar

İhraç (yurt dışına satma) ettiğimiz kimya ürünleri

• Kauçuk ürünler
• Plastik ürünler
• Petrol ürünleri
• Eczacılık ürünleri-ilaçlar
• Organik kimyasallar
• Kozmetik
• Boya, vernik

Kimya sektöründe ithalat daha fazladır. Bu da ülkenin döviz kaybetmesine neden olmaktadır
Bunu önlemek için ekonomik getirisi yüksek ürünler üretmek gerekmektedir.

Türkiye’de Kimya Sektörünün Gelişimi

Türkiye’de kimya sektörünün geçmişi yakın tarihe dayanır.
İlk kimya tesisleri 20 yüzyıl başlarında Osmanlı’daki sabun fabrikalarıdır.
Cumhuriyetin ilanıyla kimya sektörü canlanmıştır. Cumhuriyetle birlikte;

• Patlayıcı
• İlaç
• Tarım kimyasalları
• Deterjan
• Matbaa mürekkebi vb. üretilmeye başlanmıştır.

1960 – 80 arasında devlet yatırımlarıyla büyük kimya tesisleri açılmıştır.
1980 sonrasında sektör hızla gelişerek bugünkü halini almıştır.

Kimya Endüstrisinin Bulunduğu Bölgeler

İstanbul – Kocaeli – Sakarya (Marmara) ve İzmir (Ege)
Petrol ve petrol ürünleri; deterjan, sabun, ilaç kimyasalları, boya sanayi

Akdeniz Bölgesi
Gübre ve petrol ürünleri

Karadeniz Bölgesi
Gübre fabrikaları

Kimya Endüstrisindeki İş Kolları

Kimya mühendisi, Maden mühendisi, Petrol mühendisliği  (kimyasalların madenlerden çıkarılması ve işlenmesiyle ilgilenirler)

Gıda mühendisliği (hazır gıdalardaki ürünleri inceler)

Ziraat mühendisliği (ilaç ve gübre üretimi)

Kimyasal tepkime örnekleri

• Sodyum ve klorun birleşerek Tuz oluşturması (sodyum klorür)
• Hidrojen ve oksijenin birleşerek suyu oluşturması
• Asit ve bazın birleşerek tuz ve su oluşturması
• Karbondioksitin parçalanarak karbon ve oksijen oluşturması

Yukarıda 2 su molekülünün parçalanarak hidrojen ve oksijen oluşturması gösterilmektedir.

Aynı tepkimeye tanecik boyutunda bakalım.

Aynı tepkimeye bağları göstererek bakalım

1. Yanma Tepkimeleri
Oksijenin girenler kısmında olduğu bütün tepkimeler yanma tepkimesi sayılır. Yanma olayında alev oluşması şart değildir. Kağıdın yanmasında alev çıkarken demirin yanmasında alev çıkmaz. Demir yandığında paslanma olayı gerçekleşir.
Yanma tepkimelerine örnekler

2. Nötralleşme Tepkimeleri
Asitlerle bazların birleşerek tuz ve suyun oluştuğu tepkimelere denir. Bu olay sonrasında tuz ve su nötr madde olduğu için tepkimeye bu isim verilmiştir.

Nötralleşme tepkimelerine örnekler

3. Kütlenin Korunumu
Bir kimyasal tepkimede tepkimeye girenler ve ürünlerin atom sayısı ve çeşidi aynı kalır. Yani atomlar yok olmaz veya yeni atomlar oluşmaz.
Atomlar sadece yer değiştirir.
Örneğin tepkimeye 5 gram madde girerse ürünlerin toplamı da 5 gram olmalıdır.
Örneğin tepkimeye 3 tane karbon atomu girerse ürünlerde de 3 karbon bulunmalıdır.