Katı maddeler basınç uygular mı?
Katılar kuvvetle doğru orantılı yüzeyle ters orantılı olamak şartıyla basınç uygular.

Sıvılar maddeler basınç uygular mı?
Sıvılar derinlik ve sıvının yoğunluğuyla doğru orantılı olarak basınç uygular.

Gaz maddeler basınç uygular mı?
Gazlar sıcaklıklarıyla doğru orantılı, hacimleriyle doğru orantılı olarak basınç uygular.

Yani katı, sıvı ve gaz halindeki maddelerin hepsi basınç uygular.

Bir katının yüzeye uyguladığı basıncı azaltmak için kuvvet ve yüzey alanını değiştirmek gerekir.

Kuvveti azaltırsak katı basıncı azalır.

• Çiviye çekici daha yavaş vurursak,
• Bir kamyonun yükünü boşaltırsak,
• Kilo verirsek,
• yemek masası üzerindeki kitapları kaldırırsak yaptıkları basınçları azaltmış oluruz.

Yüzey alanını artırırsak katı basıncı azalır.

• Topuklu ayakkabı yerine geniş tabanlı ayakkabı kullanırsak,
• Kamyonlara takılan lastik sayısını artırırsak daha az katı basıncı uygularız.

Kuvvet ve yüzey alanında uygun değişiklikler yaparak katı basıncını artırabiliriz.

Katı basıncını artırmak için kuvvetle ilgili yapılabilecekler:
Kuvvet attıkça katı basıncı artar. Bu nedenle cisme uygulanan kuvveti artırmalıyız. Günlük hayattan örnekler verelim;

• Çivinin tahtaya yaptığı basıncı arttırmak için çekici daha hızlı sallamalıyız.
• Bir kamyonun tekerlerinin yaptığı basıncı artırmak için kamyona daha fazla yükleme yapmalıyız.
• Silginin deftere yaptığı basıncı artırmak için daha fazla bastırmalıyız. vb.

Katı basıncını artırmak için yüzey alanıyla ilgili yapılabilecekler:
Yüzey alanı küçültülürse katı basıncı artar. Günlük hayattan örnekler verelim;

• Düz taban ayakkabılar yerine yüzey alanı küçük olan topuklu ayakkabı giyerse basınç artar.
• Bıçağın ucunu bileme aletiyle inceltirsek ucu yüzey alanı azalır ve basıncı artar.
• Çivinin arka kısmı yerine uç kısmını tahtaya daha kolay çakarız. Çünkü çivinin ucu sivri yani küçük yüzey alanlıdır. Bu da basıncını artırır.

Katı basıncına etki eden faktörler.
1. Kuvvet
Bir cisme uygulanan kuvvet veya cismin ağırlığı(ağırlık da bir kuvvettir) basıncı etkiler.
Kuvvet arttıkça katı basıncı da artar. Yanı kuvvet ve katı basıncı doğru orantılıdır.

2. Yüzey alanı
Cismin yüzeyle temas ettiği alanın büyüklüğüdür.
Yüzey alanı arttıkça katı basıncı azalır. Yani yüzey alanı ve katı basıncı ters orantılıdır.

Bir ekmeği keserken bıçağın önce ince kısmını sonra kalın kısmını kullanmaya çalışalım. Bu işlemlerde bıçağa hep aynı şiddette kuvvet uygulayalım.
Bu denemede ekmeği bıçağın ince kısmıyla daha kolay keseriz.
Bunun nedeni ince kısımda uygulanan basıncın daha fazla olmasıdır.

Birim yüzeye etki eden kuvvete basınç denir. Biz kuvveti ne kadar küçük alana uygularsak o kadar fazla etki sağlarız. Bıçağın ucu daha sivri olduğu için alanı azdır ve basıncı da daha fazla olur.

Bu durum çivinin sivri ucunun kolayca tahtaya batması, kalın ucunun ise batmamasıyla aynıdır.