Saf maddeler tek bir maddenin özelliğini gösterirler. Örneğin tuz saf maddedir. İyotlu tuz ise saf değildir.
Şeker saf maddedir ama şekerli su saf madde değildir.

Saf maddeler iki gruba ayrılır. Bunlar elementler ve bileşiklerdir.

1.Element
Aynı cins atomların bir araya gelmesiyle oluşan yapılara element denir. Bilinen elementlerin sayısı yaklaşık 120 tanedir. evrendeki tüm maddeler bu elementlerden oluşur. Çok bilinen elementlere hidrojen, oksijen, sodyum, karbon, demir, altın, gümüş, cıva, çinko, bakır, alüminyum örnek olarak verilebilir.

Elementler sadece o elementin özelliğini gösterdiği için saf maddedir.

Yukarıda dört farklı element modeline baktığımızda her elementin sadece 1 çeşit atomdan oluştuğu görülebilir.

2. Bileşik

İki veya daha fazla atom bir araya gelip özelliklerini kaybeder ve yeni bir madde oluşur. Bu madde kendini oluşturan atomların özelliklerini taşımaz. Bu tür maddelere bileşik denir. Bileşikler elementler gibi saf maddelerdir.

Doğada çok sayıda bileşik vardır. Bu bileşiklere örnek olarak;
Karbondioksit, su, şeker, tuz, alkol, amonyak, metan, hidrojen klorür, karbonat vb. sayılabilir.

Yukarıda dört farklı bileşiğe ait molekül modelleri gösterilmiştir.

Gruplar halinde birleşmiş olan atomlara molekül denir. Molekül haldeki atomlara moleküler yapılı da denir.

Moleküller element ve ya bileşik halinde olabilir.

element molekülleri aynı cins atomlardan, bileşik molekülleri ise farklı cins atomlardan oluşur.

Moleküller az sayıda atomdan oluşuyorsa basit yapılıdır. Oksijen, hidrojen, iyot gibi moleküller 2 atomludur ve basit yapılıdır. Glikoz molekülü 24 atomdan oluşur ve 2 atomlulara göre daha karmaşık yapılıdır.

Yukarıda katman içinde hareket eden 2 elektron gösterilmektedir. Katmanlar çok sayıda elektron içerebilir.

Not: İlk katman en fazla 2 elektron, sonraki katmanlar en fazla 8 elektron bulundurur. (Bu kural bazı atomlar için geçerli olmayabilir.)
İlk 20 Elementin Elektron Dağılımı

Yukarıdaki şemada gösterilen elektron dağılımlarında katmanlar çizgi halinde gösterilmiştir. Gerçekte katmanlar çizgisel değil, geniş bir bölgededir.

Elektron Dağılımının Sayılarla Gösterimi
Bir atomun elektronları gösterilirken çizim yapmak çok zaman alır. Kolaylık olması amacıyla elektron dağılımı sayılarla da gösterilir.
Elementlerin listesi:
1     H  1
2     He     2
3     Li     2,1
4     Be     2,2
5     B     2,3
6     C     2,4
7     N     2,5
8     O     2,6
9     F     2,7
10     Ne     2,8
11     Na     2,8,1
12     Mg     2,8,2
13     Al     2,8,3
14     Si     2,8,4
15     P     2,8,5
16     S     2,8,6
17     Cl     2,8,7
18     Ar     2,8,8
19     K     2,8,8,1
20     Ca     2,8,8,2

Elementlerin listesi:
1     H     Hidrojen
2     He     Helyum
3     Li     Lityum
4     Be     Berilyum
5     B     Bor
6     C     Karbon
7     N     Azot
8     O     Oksijen
9     F     Flor
10     Ne     Neon
11     Na     Sodyum
12     Mg     Magnezyum
13     Al     Alüminyum
14     Si     Silisyum
15     P     Fosfor
16     S     Kükürt
17     Cl     Klor
18     Ar     Argon
19     K     Potasyum
20     Ca     Kalsiyum
21     Sc     Skandiyum
22     Ti     Titanyum
23     V     Vanadyum
24     Cr     Krom
25     Mn     Mangan
26     Fe     Demir
27     Co     Kobalt
28     Ni     Nikel
29     Cu     Bakır
30     Zn     Çinko
31     Ga     Galyum
32     Ge     Germanyum
33     As     Arsenik
34     Se     Selenyum
35     Br     Brom
36     Kr     Kripton
37     Rb     Rubidyum
38     Sr     Stronsiyum
39     Y     İtriyum
40     Zr     Zirkonyum
41     Nb     Niobyum
42     Mo     Molibden
43     Tc     Teknesyum
44     Ru     Rutenyum
45     Rh     Rodyum
46     Pd     Paladyum
47     Ag     Gümüş
48     Cd     Kadmiyum
49     In     İndiyum
50     Sn     Kalay
51     Sb     Antimon
52     Te     Tellür
53     I     İyot
54     Xe     Ksenon
55     Cs     Sezyum
56     Ba     Baryum
57     La     Lantan
58     Ce     Seryum
59     Pr     Praseodim
60     Nd     Neodimyum
61     Pm     Prometyum
62     Sm     Samaryum
63     Eu     Evropiyum
64     Gd     Gadolinyum
65     Tb     Terbiyum
66     Dy     Disprozyum
67     Ho     Holmiyum
68     Er     Erbiyum
69     Tm     Tulyum
70     Yb     İterbiyum
71     Lu     Lutetyum
72     Hf     Hafniyum
73     Ta     Tantal
74     W     Volfram
75     Re     Renyum
76     Os     Osmiyum
77     Ir     İridyum
78     Pt     Platin
79     Au     Altın
80     Hg     Cıva
81     Tl     Talyum
82     Pb     Kurşun
83     Bi     Bizmut
84     Po     Polonyum
85     At     Astatin
86     Rn     Radon
87     Fr     Fransiyum
88     Ra     Radyum
89     Ac     Aktinyum
90     Th     Toryum
91     Pa     Protaktinyum
92     U     Uranyum
93     Np     Neptünyum
94     Pu     Plütonyum
95     Am     Amerikyum
96     Cm     Küriyum
97     Bk     Berkelyum
98     Cf     Kaliforniyum
99     Es     Aynştaynyum
100     Fm     Fermiyum
101     Md     Mendelevyum
102     No     Nobelyum
103     Lr     Lavrensiyum
104     Rf     Rutherfordiyum
105     Db     Dubniyum
106     Sg     Seaborgiyum
107     Bh     Bohriyum
108     Hs     Hassiyum
109     Mt     Meitneriyum
110     Ds     Darmstadtiyum
111     Uuu     Ununnilyum
112     Uub     Ununbiyum
113     Uut     Ununtriyum
114     Uuq     Ununkuadyum
115     Uup     Ununpentiyum
116     Uuh     Ununheksiyum
117*     Uus     Ununseptiyum
118     Uuo     Ununoktiyum
119*     Uue     Ununenniyum
120*     Ubn     Unbiniliyum

Yukarıda gördüğümüz trafik işaretleri yabancı bir ülkeden olmasına rağmen ülkemizde kullanılanlarla aynı anlamlar taşıyorlar.
Bu örnekte olduğu gibi tüm insanlığın ortak kullanımında olan bilimsel değerler de genellikle tüm dillerde aynı anlama gelen işaretlerle kullanılır.
Bizim konumuz olan elementler de tüm dünyada aynı sembollerle ifade edilir.
Örneğin Demir elementi Türkçede Fe sembolüyle gösterilirken Almancada da Fe ile gösterilir.
Buna benzer örnekler matematik için de geçerlidir. 3 işareti her dilde üç anlamına gelmektedir.
Elementler harfleri farklı olan Rusça, Arapça gibi dillerde de bizim kullandığımız sembollerle kullanılır.

Ek Bilgi: http://www.ptable.com/ sitesine girerek elementlerin farklı dillerde nasıl gösterildiğini daha ayrıntılı görebilirsiniz. sayfanın sağ üst bölümünde dil seçme kutusu bulunuyor.

Sembol ve Formül
Atomlarla ilgili çok karıştırılan konulardan biri de sembol ve element arasındaki farktır.
Bu farkı daha iyi anlamak için matematikten yararlanalım. Aşağıdaki resimde rakam ve sayı arasındaki ilişki element ve sembol arasında da vardır.

Sembol: Sadece 1 tane elementi temsil eder. Sadece elementler sembollerle gösterilir.
Formül:  İki ve ya daha fazla elementten oluşmuş yapıları (bileşikleri) gösterir.
Sembol örnekleri:  fe, Na, O, Cl, Xe, Pb, H
Formül örnekleri: O₂, OH, H₂O, NaCl, O3, C6H₁₂O6

Elementlerin Sembolleri:
1    Hidrojen      H
2    Helyum        He
3    Lityum         Li
4    Berilyum      Be
5    Bor              B
6    Karbon        C
7    Azot            N
8    Oksijen       O
9    Flor             F
10    Neon         Ne
11    Sodyum     Na
12    Magnezyum   Mg
13    Alüminyum   Al
14    Silis              Si
15    Fosfor           P
16    Kükürt          S
17    Klor              Cl
18    Argon           Ar
19    Potasyum     K
20    Kalsiyum      Ca
Tüm elementlerin sıralı listesi  >>

İlk 20 elementin resimleri

Günümüzde elementlere  hangi sembollerin verildiğini biliyoruz. Bu semboller kullanılmadan önce başka semboller de kullanılmıştır. Aşağıda atom hakkında ilk bilimsel çalışmayı yapan Dalton’un kullandığı bazı element sembolleri verilmiştir.

Bu semboller günümüzde kullanılmamaktadır.