Alkolün zarar verdiği organlar
Alkol kimyasal bir maddedir. Kullanıldıktan bir süre sonra bağımlılık yapar. Bağımlılık oluştuğunda hasta tekrar alkol tüketmek ister.

Karaciğer
Mide
Bağırsak
Beyin organlarının zarar görmesine neden olabilir. Anne karnındaki bebeğe etkisi de oldukça olumsuzdur.
Pankreas kanserine yol açabilir. Mide yaralanmaları (ülser) oluşturabilir.
Ayrıca gırtlak kanseri de alkolün neden olabileceği hastalıklardan biridir.

Sigaranın zarar verdiği organlar
Sigara dumanında bulunan zehirli maddeler insan vücudundaki pek çok organa zarar verir.

Akciğerler: Sigara akciğer kanserine neden olabilir.
Kalp: Kalp yetmezliğine sebep olabilir.
Damarlar: Damar tıkanıklığına yol açabilir.
Dil: Tat körlüğüne neden olur. Dil tatları eskisi gibi algılayamaz.
Gırtlak: Gırtlak kanseri
Mide: Mide kanseri ve mide kanamaları
Diş eti: Çeşitli diş eti hastalıkları

Gıda alanında faaliyet gösteren meslekleri tanıyalım:

• Gıda mühendisi
• Aşçılık
• Gıda Laboratuvar Teknisyenliği
• Süt ve Süt Ürünleri Operatörlüğü
• Sebze-Meyve ve Ürünleri Operatörlüğü
• Gıda güvenliği uzmanı
• Diyetisyenlik
• Gurmelik
• Veterinerlik
• İklimlendirme uzmanlı
• Ziraat mühendisliği

Besin Türleri:
5 çeşit besin bulunur:

• 1. Karbonhidratlar
• 2.Proteinler,
• 3.Yağlar,
• 4.Vitaminler,
• 5.Su ve Mineral

Besinlerin Görevleri:

• Karbonhidratlar:
  Vücuda enerji verirler. Başka besinler de enerji olarak kullanılabilir ama ilk kullanılan besin karbonhidrattır.
• Proteinler:
  Yapıcı onarıcı görevleri vardır. Yani yaraların iyileşmesi, boyumuzun, saçımızın, tırnağımızın uzaması proteinler sayesinde olur.
  Vücudumuzu mikroplardan koruyan antikor maddesinin yapımında kullanılır.
• Yağlar:
  Karbonhidratların enerjisi yetmediği durumlarda yağlar kullanılır.
  Yağlar deri altında depolanarak canlıları soğuktan korur. Örneğin kutup ayıları.
  Bazı vitaminlerin vücuda yararlı olması için yağlar gereklidir.
  İç organları dışarıdan gelen darbe ve sarsıntılardan korur.
• Vitaminler:
  Vücutta düzenleyici görev yapar.
  Hastalıklara karşı dirençli olmamızı sağlar.
  Organlarımızın düzenli çalışmasını sağlar.
  Su ve Mineraller:
  İçtiğimiz suyun içine toprak ve kayalarda bulunan faydalı maddeler de karışmıştır. Bu maddelere mineral denir.
  Su ve mineraller düzenleyici görev yapar.

Besinlerin Bulunduğu Yerler

• Karbonhidratlar:
  Unlu ve şekerli gıdalarda bulunur. Ekmek, makarna, patates, karpuz, bal, simit, pekmez vb.
• Proteinler:
  Hayvansal gıdalarda, baklagillerde ve bazı kuru yemişlerde bulunur.
  Et, balık, yumurta, peynir, fasulye, nohut, fındık, fıstık, ceviz gibi.
• Yağlar:
  Zeytin, ayçiçeği, mısır, fındık, susam, tereyağı gibi
• Vitaminler:
  Bütün besinlerde bulunurlar. Taze sebze meyvelerde daha çok bulunurlar.
• Su ve Mineraller
  Tüm gıdalarda bulunurlar.

Daha ayrıntılı anlatım için >>>

Dalından koparılan elma, kasaptan aldığımız et, evimizde pişen çorba ve diğer besin maddeleri ilk andan itibaren bayatlamaya başlar. Elma, ceviz, fındık kibi bazı gıdalar bozulmadan uzun süre tazeliğini korusa da domates, çilek, ev yemeği gibi pek çok yiyecek çabucak bozulmaya başlarlar.
Bayatlamaya başlayan gıdaların içindeki faydalı besinler günler geçtikçe azalmaya, özelliklerini yitirmeye başlar.
Buz dolabı, derin dondurucu, kurutma, konserve yapma gibi bazı yöntemler besinlerin bozulmasını engellese de en sağlıklı olan gıdaların taze olarak tüketilmesidir.

Yüz yıllar boyunca insanlar besinleri bozulmadan uzun süre saklayabilmek için çeşitli yöntemler geliştirmişlerdir. Bunlar;

• kurutma
• tuzlama
• konserve yapma
• reçel yapma
• soğutma
• pastörize etme
• koruyucu madde kullanma
• vakumlama               ll Besinleri saklama ayrıntılı bilgi >>

Bilinçli bir tüketici olarak dışarıdan aldığımız gıdaların özelliklerine dikkat etmeliyiz. Örneğin;

• Aldığımız ürün taze mi
• Katkı maddesi kullanılmış mı
• Son kullanma tarihi geçmiş mi
• Ürün paketi hasar görmüş mü
• GDO (genetiği değiştirilmiş organizma) içeriyor mu? (içermemeli)
• Uygun koşullarda dondurulmuş mu? (dondurulmuş gıdalar çözündükten sonra tekrar dondurulmamalıdır)

Gıda paketleri üzerinde bulunan bazı semboller bu ürünler hakkında çeşitli bilgiler edinmemizi sağlar.

Koruyucu madde içermez.         Bakanlık onayından geçmiştir.

Gıda hakkında şikayet ve öneri için
telefon numarası

Dengesiz beslenme sonucunda aşırı kilo (obezite), kalp damar hastalıkları, gelişim geriliği, kabızlık, mide – bağırsak rahatsızlıkları, vitamin eksikliğine bağlı hastalıklar, kilo kaybı, karaciğer yağlanması, beyin gelişiminde sorunlar ortaya çıkabilir.

Dengeli beslenme konusunda karıştırılan bir nokta ise faydalı gıdalardan çokça tüketmektir. Yani sırf faydalı diye sürekli portakal yemek dengeli bir beslenme sayılamaz ya da zararlı olduğunu düşündüğümüz yağlı gıdaları hiç tüketmezsek vücudumuzun yağ ihtiyacını karşılayamayız. O halde her besinden ihtiyacımız kadar besin tüketmeliyiz.

Beslenme konusunda yapılan hatalardan biri de yanlış ve zararlı gıdalar tüketmektir. Örneğin cips, kızarmış yiyecekler, hamburger, ketçap, şekerlemeler, kola gibi asitli içecekler. bu tür gıdalar özellikle çok tüketildiğinde sağlığımızı olumsuz yönde etkileyecek sonuçlara neden olabilir. Sağlıklı beslenme için sebze meyve baklagiller et ve süt ürünleri gibi doğal gıdaları tüketmek daha faydalıdır.

Sağlıklı ve dengeli beslenmek için yapılabilecekleri madde madde özetlersek;

• Doğal gıdalar tüketmeliyiz, ihtiyacımız kadar tüketmeliyiz.
• Kızarmış yiyeceklerden uzak durmalıyız.
• Asitli içecekleri tüketmemeliyiz.
• İçinde koruyucu madde bulunan gıdaları tüketmemeliyiz.
• Genetiği değiştirilmiş besinleri(GDO) yememeliyiz.
• Çok sıcak veya çok soğuk gıdalar tüketmemeliyiz.
• Aşırı biberli aşırı salçalı çok tuzlu ya da çok şekerli yiyecekleri tüketmemeliyiz.
• Market ürünlerinin son kullanma tarihi ne bakmalıyız.
• Küflenmiş veya bozulmaya başlamış gıdaları yememeliyiz.
• Sürekli kuru gıdalar tüketmemeliyiz.
• Günlük su ihtiyacımızı karşılamalıyız.
• Yediğimiz gıdaların taze olmasına dikkat etmeliyiz.

Okul çağındaki bir çocuğun dengeli beslenebilmesi için örnek bir beslenme tablosu aşağıda verilmiştir.

Okul çağındaki bir öğrenci için örnek öğün tablosu:

Soğan, patates, reçel, mercimek kuru fasulye gibi gıdalar çabucak bozulmuyor olsa da yediğimiz yiyeceklerin çoğu bir kaç gün sonra bayatlamaya, sonra da çürümeye başlar.
Besinlerin tazeliğini koruması için eski çağlardan beri pek çok yöntem kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden önemli olanlarını inceleyelim.

1. Kurutma Yöntemi

Bu yöntemle besinler güneş ışığında veya fırında sıcaklık etkisiyle kurutulur. Besinlerin içindeki su buharlaşır. Bu sayede bakteri ve mantarlar oluşamaz. Besinleri 1 yıl kadar koruyabilen bu yöntem eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. Elma, kayısı, patlıcan, biber, fasulye, incir, üzüm gibi sebze ve meyveler bu şekilde saklanabilir. Et ve balık da kurutulabilmektedir.

2. Tuzlama

Bu yöntem kurutma yöntemine benzer şekilde çalışır. Besinlerin içindeki su tuzun etkisiyle dışarı çıkar. Ayrıca tuzlu ortamlarda mikroplar yaşayamaz. Bu da besinlerin bozulmasını önler. Peynir, et, balık, zeytin, turşu yapılan yiyecekleri saklanmasında tuzlamadan yararlanılır.

3. Konserve Yapma

Sebze ve meyvelerin saklanmasında kullanılır. Temizlenen sebze-meyve haşlanır. Sonra tuzlu ya da şekerli su eklenerek kavanoz veya teneke kutuda saklanır.

4. Şekerle Koruma

Reçel, marmelat ve jöle yapılarak korunan gıdalarda şeker kullanılır. Bol şekerli ortamda mikroorganizmaların çoğu yaşayamaz. Yine de bazı mantarlar reçeli bozabilir. Bu nedenle reçel kavanozlarının ağzı sıkıca kapatılmalıdır.
çilek, ayva, elma, portakal, incir, vişne, gül vb. reçeli yapılmaktadır.

5. Soğutma

Besinler sıcak ortamda kolayca bozulurlar. Bunun nedeni mikroskobik canlıların sıcakta kolayca çoğalabilmesidir. Bu nedenle besinlerin çoğu buzdolabında saklanarak 1-2 hafta tazeliğini koruyabilir. Buzdolabında besinler 3-4 ºC’ta saklanır.
Besinleri dondurarak saklamak için derin dondurucular kullanılır. -18ºC’ta et, sebze, meyve gibi gıdalar bir yıl kadar saklanabilmektedir.

6. Pastörizasyon

Süt gibi besinleri önce yüksek sıcaklığa kadar ısıtıp sonra tekrar normal sıcaklığa getirilmesiyle yapılır. Pastörize süt bu şekilde üretilir.

7. Koruyucu Katkı maddesi Kullanma

Besinlerde bakteri ve mantar gibi mikroskobik canlıların oluşmasını engellemek için kimyasal madde kullanılmasıdır. Bisküvi, sucuk, salam, asitli içecek gibi ürünlerin büyük çoğunluğunda kullanılır. Amaç ürünün raf ömrünü uzatmak yani satılıncaya kadar bozulmadan kalabilmesini sağlamaktır.
Katkı maddeleri doğal olmadıkları için sağlık için zararlı olabilmektedir. Bu nedenle katkı maddesi kullanılan ürünleri tüketmekten kaçınmalıyız.

8. Besinleri Gömme
Patates, elma, kestane, karpuz gibi gıdalar toprağa kazılan kutular içine saman, ot gibi malzemelere sarılarak bırakılır. Eski çağlarda kullanılmıştır.

9. Vakumlama

Vakumlama, havanın emilmesi anlamına gelmektedir. Havasız ortamda mikroplar genellikle oluşamaz. Bu da besinlerin raf ömrünü uzatır. Kavanoz bebek mamalarında ve bazı kurutulmuş gıdalarda kullanılır. Buzdolabına bırakılan gıdalar vakumlu poşetlerle saklanırsa daha uzun süre taze kalırlar.