Etkinlik içeriğinde sindirim sistemi organları, bu organların görevleri, sindirim sisteminin sağlığı gibi konular yer almaktadır.

Sindrim Etkinliği

1 file(s) 130.70 KB

Download

Pankreasın Vücudumuzdaki Yeri
Pankreas karaciğerin alt tarafında bulunur.
Ortalama 20 cm uzunluğundadır.
Pankreasta üretilen enzimleri bir kanal ince bağırsağa taşır

Pankreasın Sindirimdeki Görevi
Pankreas sindirim enzimleri üretir.
Bu sindirim enzimleri karbonhidrat, protein ve yağları sindirir.
Karbonhidrat, protein ve yağların son sindirimini pankreas yapar.
Pankreas sadece kimyasal sindirim yapar.

1-1.5 metre uzunluğundaki kalın bağırsak ince bağırsağı çevreleyecek şekilde yerleşmiştir. İnce bağırsakta faydalı kısımları alınıp posa haline getirilen yiyecek artıklarının fazla suyu burada geri emilir. Ayrıca burada mineraller de emilime uğrar. Posa bir süre bekletildikten sonra anüs yoluyla dışarı atılır.

Yiyecek artıkları burada 12-24 saat kadar bekleyebilir.

Sindirim sisteminin en önemli organlarından biri olan midede yiyecekler 2-3 saat boyunca yavaş yavaş çalkalanarak bulamaç haline gelirler. Midenin asitli ortamı yiyeceklerdeki mikropları öldürür.

Midede de enzim ismi verilen sindirim yapan sıvılar bulunur. Bu sıvılar ve midenin kasılıp gevşeme hareketleri yiyeceklerin sindirilmesini sağlar.

Yutak çeşitli kanalların birleştiği bir kavşağa benzer. Ağız, yemek borusu ve soluk borusu bu bölgede kesişmektedir.
Ağızdan gelen yiyecekler dil yardımıyla yutağa itilir. Buradan da yemek borusuna geçer.

Küçük Dil
Yutakta bulunan bir kapakçık yemek borusu ve soluk borusunu bir birinden ayırır. Yemekler yemek borusuna gönderilirken ağzımızdan nefes aldığımızda bu kapakçık açılır ve nefes soluk borusuna iletilir. Bu kapakçığa halk arasında Küçük Dil denir.

Yutakta gırtlak ismini verdiğimiz seslerin oluşmasını sağlayan bir bölüm de bulunur.

Yutağın sindirim görevi yoktur.

Besin Türleri

1. Karbonhidrat
2. Protein
3. Yağ
4. Vitamin
5. Mineral ve su

Besinlerin Bulunduğu Yerler
1. Karbonhidrat
Şekerli, unlu gıdalarda, patateste, tahıllarda bulunur.

2. Protein
Et ve süt ürünlerinde, baklagillerde ( mercimek, fasulye, nohut, bezelye, bakla), yumurtada bulunur.

3. Yağ
Fındık, ceviz, ayçiçeği, badem gibi bitkilerde; iç yağı, margarin, tereyağı gibi ürünlerde bulunur.

4. Vitaminler
daha çok taze sebze ve meyvelerde bulunur

5. Su ve Mineraller
Tüm besimlerde bulunur.

Besinlerin Görevleri
1. Karbonhidratlar
Vücuda enerji sağlamak için kullanılır. Vücudumuzda enerji üretmek için karbonhidrat yeterli olmazsa yağlar kullanılmaya başlar. Yağların da yeterli olmadığı durumlarda proteinlerden enerji elde edilir.

2. Yağlar
Vücudumuzu sıcak tutar. Vücudumuzun dışını sararak darbelere karşı korur. Gerektiği durumlarda enerji üretmek için kullanılır.

3. Proteinler
Yapıcı onarıcı görevi vardır.

4. Vitaminler
Düzenleyici görevi vardır

5. Su ve Mineraller
Vücudumuzda düzenleyici görev yapar

___________________________________
Alakalı Konular:

• Sindirim Sistemimizi Oluşturan Yapı ve Organlar
• Vitaminler ve Özellikleri

1.

Doktoru Ayşe’ye dengesiz beslendiğini, vücudunun karbonhidratlı besinlere ihtiyaç duyduğunu söylüyor. Ayşe, yukarıda verilen besinlerden hangisini seçerse doktorunun önerilerine uymuş olur?
a) 1                    b) 2                      c) 3                d) 4

2. Midesinde sindirim sorunları olan Ali’ye doktor sindirimini kolaylaştıracak bazı önerilerde bulunuyor. Aşağıdakilerden hangisi bu önerilerden biri olamaz?
a) Besinleri iyice çiğneyerek yut
b) Az pişmiş gıdaları tüketme
c) Sulu gıdalar tüketmeye çalış
d) Yemekten hemen sonra spor yap

3. Pelin eve geldiğinde buzdolabını açıyor ve dolapta yandaki resimlerini gördüğünüz gıdaları buluyor.

Pelin dolaptaki gıdalardan;
Karbonhidratlı olanını, proteinli olanını, vitaminli olanlardan biraz alarak karnını doyuruyor.

.

.

.

.
Pelin’in dolapta hiç dokunmadığı gıda hangisidir?
a) 1                  b) 2                       c) 3                    d) 4

4. Vücudumuzdaki Sistemler ünitesi için Sindirim kavramının tanımını yapan aşağıdaki ilginç arkadaşlardan hangisinin cevabı sizce doğrudur?

5.

– Salgıladığı enzimler tüm besinleri sindirebilir.

– Proteinlerin sindiriminin başladığı yerdir.

– Sindirim gerçekleşmeyen bir bölümdür

– Safra salgısını üretir

Yukarıda özellikleri verilen sindirim sistemi organları hangi seçenekte doğru verilmiştir?

a) Pankreas                       Mide                    Karaciğer            Yemek Borusu
b) Yemek Borusu            karaciğer                Pankreas                Mide
c) Pankreas                Yemek Borusu               Mide                   Karaciğer
d) Pankreas                Yemek Borusu            Karaciğer                Mide

6. Mert, Murat ve Elif sindirim çeşitleri hakkında bazı bilgiler veriyor.

MURAT: Besinleri dişler yardımıyla çiğnemek kimyasal sindirime örnektir.
.

MERT: Safra sıvısı mekanik sindirim yapar.

.

ELİF: Midede fiziksel ve kimyasal sindirim aynı anda gerçekleşir.

.

Üç öğrenciden cevabı doğru olanlar hangisidir?
a) Yalnız Met           b) Murat ve Elif           c) Yalnız Murat         d) Mert ve Elif

7. 7/A sınıfından Ebru fen ve teknoloji dersinden aldığı performans görevinde çevresinde yaşayan insanların geçirdiği hastalıkları araştırıyor. Araştırma sonucunda aşağıdaki grafiği elde ediyor.

Ebru’nun araştırması sonucunda ulaştığı bilgilere göre sindirim sistemine ait hastalıklara yakalanmış olan kişi oranı yüzde kaçtır?
a) %30         b) %35             c) % 40                d) %45

.

.

8. Aşağıdaki şekilde iki farklı besinin sindirim organlarından geçerken uğradığı değişiklikler gösteriliyor.

Buna göre;
l –   A besini sindirime uğramamıştır.
ll –  B maddesi kimyasal sindirime uğramıştır.
lll – B maddesi su olabilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
a) yalnız l          b) l ve ll          c) ll ve lll        d) l ve lll

Tüm sorular site yetkilileri tarafından hazırlanmaktadır. Başka sitelerde yayınlanması yasaktır.

Sindirim Nedir?
En basit tanımıyla sindirim, “besin maddelerinin, vücudumuz tarafından kullanılabilir hale gelinceye kadar küçük parçalara bölünmesidir.”
Besinlerin küçük parçalara bölünmesinin asıl nedeni hücre içine girebilmelerini sağlamaktır. Eğer besin maddeleri hücre içine giremiyorsa vücudun işine yaramazlar.
Yandaki animasyonda hücre dışındaki maddelerin hücre içine nasıl girdiklerini görebilirsiniz.
Hücre zarındaki por adı verilen gözenekler madde alışverişi yapmayı sağlarlar.

Sindirim İki Şekilde Gerçekleşmektedir;

1. Mekanik Sindirim
Besinleri sadece boyut olarak küçültüyorsak bu mekanik sindirime örnektir. Bu sindirim türüne fiziksel sindirim de denir. Fiziksel değişim konusundan da hatırlayabileceğimiz gibi maddenin özelliği değişmiyor, sadece şeklinde farklılıklar oluşuyorsa bu değişimlere fiziksel değişim diyorduk. İşte mekanik sindirim de aynı anlama gelmektedir.
Örneğin büyük ekmek parçalarını dişlerimizde parçalayıp küçük parçalar haline getirmemiz mekanik sindirime örnektir.
Mekanik sindirim olayları

• Ağızda dişler yardımıyla besinlerin parçalanması,

• Midede kasılma hareketleriyle besinlerin bulamaç haline getirilmesi,

• İnce bağırsakta safra salgısı sayesinde büyük yağ moleküllerinin küçük yağ taneciklerine dönüştürülmesi.

2. Kimyasal Sindirim
Besin parçaları kendilerini oluşturan yapı taşlarına parçalanıyorsa kimyasal sindirim gerçekleşmiştir. Örneğin ekmekte karbonhidrat türü besinler çok bulunur. Karbonhidratlar ise Nişasta, glikoz, laktoz, maltoz gibi yapı taşlarından meydana gelir. Sindirim sonucunda glikoz gibi bir yapı tası elde edildiyse gerçekleşen sindirimin kimyasal olduğu söylenebilir.
Enzim: Kimyasal sindirim enzim denilen sıvılar yardımıyla gerçekleşir. Enzimleri besine etki ederek kimyasal yapılarında değişikliğe neden olur.

Bu resimde de gördüğünüz gibi sindirim olayı iki şekilde gerçekleşmektedir.

Kimyasal Sindirim Gerçekleştiği Bölümler

Ağızda: Karbonhidratların sindirimi – Tükürükteki enzimler yardımıyla.
Midede: Proteinlerin sindirimi – Mide Öz suyu ve mide enzimleri yardımıyla.
İnce Bağırsakta: Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin sindirimi – Pankreas öz suyu yardımıyla.