Difüzyon yoğunluğun fazla olduğu yerden az olduğu yere doğru ilerler.

• Difüzyona yoğunluk farkı etki eder
• Difüzyon yoğunluklar eşit oluncaya kadar devam eder.
• Madde hareketini sağlayan şey taneciklerin kinetik enerjisidir.
• Gazların difüzyonu sıvı ve katılardan daha fazladır.
• Difüzyon hızı sıralaması: Gaz > Sıvı > Katı
• Sıcaklığın artması tanecikleri hızlandırdığı için difüzyonu hızlandırır.
• Canlı ve cansız ortamlarda gerçekleşebilir.
• Yoğunluk farkı arttıkça difüzyon hızı artar.
• Difüzyon Basit ve Kolaylaştırılmış olmak üzere ikiye ayrılır.

Basit Difüzyon
Hücrede gerçekleşen basit difüzyon fosfolpit molekülleri arasında gerçekleşir.
Basit difüzyonla;
– Yağda çözünen maddeler.
– Yağı çözen maddeler.
– Gazlar taşınabilir.

Basit difüzyonda küçük moleküller, büyüklere göre daha hızlı taşınır.
Yağda çözünenler suda çözünenlerden hızlı taşınır.
Negatif iyonlar pozitiflerden hızlı taşınır.

Kolaylaştırılmış Difüzyon
Hücre zarından geçmek için taşıyıcı proteinler ve enzimler yardımıyla gerçekleşen difüzyondur.
ATP harcanmaz.
Su ve suda çözünne moleküller kolaylaştırılmış difüzyonla taşınır.

1. Tohumları rüzgarla yayılan bitkiler

Olgunlaşan tohumlar çeşitli yollarla başka bölgelere taşınırlar. Tohumların rüzgarla taşınması bu yollardan biridir.
Bu tohumlar hafiftir ve şekilleri uçmaya uygundur.
Örnek olarak kedi otu, karahindiba, devedikeni, filbaharı, akçaağaç sayılabilir.

2. Tohumu hayvanlara yapışarak taşınan bitkiler
Bazı bitki tohumlarının çengel şeklinde uzantıları varır. Bu uzantılar hayvanların vücuduna yapışarak başka alanlara taşınır.
Yapışkan tohumlu bitkilere örnek olarak pıtrak (xanthium strumarium) verilebilir. Pıtrak bitkisinin dikenli kabuğunun içinde küçük tohumlar vardır. Bu tohumlar çok zehirlidir.
Kestane de benzer bir yapıya sahiptir. Dikenli kabuğunun içinde tohumlar bulunur.

3. Tohumları hayvanlar tarafından taşınan bitkiler
Tohumlar genellikle çok besleyicidir. Bu yüzden hayvanlar tohumları beslenmek amacıyla kullanır. Fındık fıstık, meşe palamudu gibi tohumlar hayvanlar tarafından saklanır ve ihtiyaç halinde tüketilir. Fare, sincap gibi kemirgenler, kuşlar tohumları en çok taşıyan hayvanlardır. Taşınan tohumların tüketilmeyenleri çimlenerek yeni bitkileri oluşturur.
Hayvanların yedikleri meyvelerin içinde bulunan tohumlar genellikle sindirime uğramaz. Hayvan dışkısında bozulmamış haldeki tohumlar çimlenebilir.

4. Tohumları suyla yayılan bitkiler
Özellikle akarsu kenarında yetişen bitkiler tohumlarını su yoluyla dağıtırlar. Bu bitkilerin tohumları suda yüzebilecek özellikte ve su geçirmez bir dış yüzeye sahiptir. Bu bitkilere hindistan cevizi ve deniz zambağı örnek verilebilir.

5. Tohumlarını toz halinde yayan bitkiler
Bazı bitkilerin tohumları toz halindedir. Hafif rüzgarlar bile bu tozlar uzaklara taşıyabilir. Orkide, aslanağzı, haşhaş örnek verilebilir.

6. Tohumları patlayarak saçılan bitkiler
Bazı bitkilerin tohumları, tohum zarfı denilen bir kesenin içindedir. Bu zar tohumlar olgunlaştığında basınçla hızla açılır ve içindeki tohumlar çevreye yayılır.

7. Tohumları besin olarak tüketilen bitkiler
Tohumların çoğu iyi bir besin deposudur. Bu nedenle zehirli olmayan tohumlar genellikle besin olarak tüketilir.
Yenilebilen tohumlara örnek olarak fasulye, fındık, nohut, mercimek, mısır, ceviz, buğday, arpa, çavdar, bezelye, bakla verilebilir.
 

8. Teknoloji kullanılarak işlenen tohumlar
Bitki tohumları bazen fabrikalarda çeşitli işlemlerden geçirilerek başka ürünlere dönüştürülür. Örneğin; zeytinden zeytin yağı ve sabun, ayçiçeğinden ayçiçeği yağı, çay bitkisinden siyah çay üretilir.

Sesin Hızı Nedir? Ses Nelerden Etkilenir?
Sesin yayılması için madde ortamı şarttır. Bir titreşimin oluşması için maddeye ihtiyaç vardır. Maddeniz özellikleri de sesin yayınma hızına etki eder. Tanecikler birbirlerine ne kadar yakınsa ses o kadar çabuk iletilir. Örneğin Katılarda tanecikler birbirlerine çok yakın oluğu için iyi bir ses iletkenidirler. Fakat sıvılar, sıvılara göre gazlar tanecik yapıları arasındaki boşluklardan ötürü daha az ses iletimi özelliğine sahiptir.

Sesin hızı deniz yüzeyinde 15ºC sıcaklıkta saniyede 340 metredir.
Sesin hızını anlamak için havai fişek gösterileri ve top atışlarını takip edebilirsiniz. Size olan uzaklığını bildiğiniz bir kaynaktan yapılan top atışında ışığı gördüğünüz ve sesi duyduğunuz zaman arasında fark vardır. Aradaki mesafe 5 Km olduğunu varsayarsak sesin bize ulaşması yaklaşık 5 saniye sürer.

Sesin Maddeyle Etkileşmesi

Ses bir maddeye çarptığında üç farklı sonuç ortaya çıkar. Eğer ses madde tarafından geri yansıtılırsa bu yankıyı oluşturur. Ses geldiği cisme çarpar fakat kaybolursa buna soğurulma denir. Ses geldiği cismin içinden geçiyorsa iletim olarak adlandırılır.

Ses Bir Enerji midir?

Tıpkı diğer enerji çeşitleri gibi ses de bir enerjidir. Bu enerji çeşitli yöntemlerle kullanılabilmektedir. Ses dalgaları  kullanılarak üretilen ultrason sayesinde röntgen ışınlarının yaptığı görevlerin çoğu zararsız bir şekilde kullanılmaktadır.
Ultrason: Ultrason cihazı ses dalgalarının değişik yoğunlukta dokular içinde farklı hızlarda ilerlemesi ve yansıması prensibine dayanan bir mekanizma ile çalışır. Bu mekanizma aslında doğaya yabancı bir mekanizma değildir. Yarasaların uçarken, balinaların ise denizlerde yüzerken kullandıkları sistem de benzer bir prensibe dayanmaktadır. Öte yandan denizaltıların seyir sırasında ya da balıkçıların balık sürülerini ararken kullandıkları sonar cihazları da aynı mekanizma ile çalışırlar.

 Sesin şiddeti:

İnsan kulağı çok düşük ve çok yüksek şiddette sesleri duyabilme yeteneğine sahiptir. İnsan kulağının algılayabileceği en düşük ses şiddeti, ‘eşik şiddet’ olarak bilinir. Kulağa zarar vermeden işitilebilen en yüksek sesin şiddeti ise, eşik şiddetinin yaklaşık 1 milyon katı kadardır. İnsan kulağının şiddet algı aralığı bu kadar geniş olduğundan, şiddet ölçümü için kullanılan ölçek de 10’un katları, yani logaritmik olarak düzenlenmiştir. Buna ‘desibel ölçeği’ adı verilmekte. Sıfır desibel tam sessizliği değil; işitilemeyecek kadar düşük ses şiddetini (Ortalama 1.10-12 W/m2) gösterir.

Hertz Nedir?

Hertz birimi sesin frekansını ölçmek için kullanılır. İnsanlar sesi 20 ila 20 bin arasında değişen frekanslarda duyarlar. Ama yarasa veya köpeklerde frekans aralığı daha geniş oluğu için, bu canlılar daha  başka sesleri de duyabilirler.

Akustik Nedir?

Akustik basitçe “Ses Bilimi” olarak adlandırılabilir. Sesin nasıl oluştuğunu, özelliklerini ve yayılma şekillerini inceleyen bilim dalı olan akustik sesle alakalı birçok alanca çalışma yapmaktadır. Akustik uzmanları gürültünün yok edilmesi, ses yalıtımı gibi konularda da çalışmalar yapmaktadır.