Nabız:

Kalbin atışının atardamarlarda hissedilmesidir. Genellikle dakikadaki nabız sayısı dikkate alınır. Sağlıklı yetişkin bir insanda nabız dakikada 60-100 arasında, çocuklarda 110-120, bebeklerde ise 140’a kadar olaşabilir.

Nabız saysı hareket yaptığımızda artar, dinlenme ve uyku durumlarında azalır. Nabzın insanlar tarafından ölçülmesi için atardamarların yüzeye yakın olduğu noktalar kullanılabilir. Genellikle bilek veya boyun nabız ölçümü için uygundur.

Tansiyon:

Kanın damarlarda oluşturduğu sıvı basıncıdır. Kan basıncı olarak da bilinir.
Kan basıncını kalbin pompalama gücü, damarların esnekliği, kanın yapısı gibi faktörler etkiler.
Tansiyon aletiyle ölçülür.

Ortalama kan basıncı insanlarda 80(küçük)-120(büyük) mmHg(milimetre cıva) dolayındadır.
Halk arasında büyük ve küçük tansiyon diye adlandırılan türleri vardır. Büyük tansiyon kalbin kan pompaladığı zamanı küçük tansiyon ise kalbin gevşeme anındaki kan basıncıdır.
Tansiyonun sürekli yüksek olmasına hipertansiyon denir.
Hipertansiyon pek çok faktöre bağlıdır ve tedavi edilmezse çeşitli rahatsızlıklara yol açabilir.

Dolaşım Sistemi – Büyük Kan Dolaşımı – Küçük Kan Dolaşımı –  Atardamar – Toplardamar – Kılcal Damar – Kan Hücreleri – Nabız ve Tansiyon – Lenf Dolaşımı

–

Bağışıklık:
Vücudun mikroplara karşı gösterdiği mücadele sistemidir.

Mikrop
Hastalık yapıcı mikroorganizmalardır. Gözle görülemeyecek kadar küçük olan mikroplar her yerde yaşarlar.  Ellerimizde, tırnak diplerinde, parada, kitaplarda, kapı kollarında hep mikrop vardır. Bu mikroplar ağız, burun veya kan yoluyla vücuda girer. Mikropların çoğu vücudumuzun bağışıklık sistemi sayesinde yok edilir.  Yok edilemeyen mikroplar hastalanmamıza neden olur.

Mikrop Türleri

1. Virüs

• Virüsler bazı özelliklerine göre canlı, bazı özelliklerine göre cansız özelliği gösterir.
• Beslenme, hareket ve enerji üretme gibi özellikleri yoktur.
• Hepsi zararlıdır.

Virüslerin neden olduğu hastalıklar:
Nezle, grip, uçuk, hepatit B (sarılık), AIDS, Kuduz, kuş gribi, domuz gribi, mozaik hastalığı, kuduz, domuz gribi Virüs hastalıklarına VİRÜTİK HASTALIKLAR denir ve tedavisinde ANTİVİRAL ilaçlar kullanılır.

2. Bakteri

• Bakterilerin bazıları faydalı, bazıları ise hastalık yapıcıdır.
• Bakteriler peynir ve ekmeğin mayalanmasını; Vücudumuzun B ve K vitamini üretmesini sağlar.
• Çekirdekleri yoktur. Sadece ribozom organelleri vardır.

Bakterilerin Neden olduğu hastalıklar:
Tifo, kolera, verem, zaturre, frengi, tetanos…
Bakterilerin neden olduğu hastalıklara BAKTERİYEL HASTALIK denir ve ANTİBİYOTİK ilaçlar kullanılarak tedavi edilir.

3. Mantarlar
Mantar hastalıkları genellikle deride kaşıntıya neden olur. Saçkıran hastalığını da mantarlar yapar.

4. Tek Hücreliler
Bazı tek hücreli canlılar hastalık yapıcıdır. Örneğin Plasmodium(palazmodyum) sıtma hastalığına neden olmaktadır.

Bağışıklık Türleri

A – Doğal Bağışıklık 
Hastalık geçirerek kazanılan bağışıklık türüdür.
Örneğin kabakulak mikrobu vücuda ilk kez girdiğinde hastalık yapar. İyileştikten sonra aynı mikrop vücuda tekrar girmeye çalışırsa akyuvarlar artık bu mikrobu tanıdığı için hastalık başlamadan onları öldürür. Böylece tekrar kabakulak hastalığına yakalanmayız.

B – Yapay Bağışıklık
Aşı sayesinde kazanılan bağışıklıktır.
Aşının içinde zayıflatılmış mikrop bulunur. Örneğin aşı olduğumuzda zayıflatılmış kabakulak mikropları vücuda bırakılır. Hastalık yapamayan bu mikropları akyuvarlarımız tanır. Sonradan gerçek mikroplar geldiğinde bağışıklık sistemimiz hastalığı tanıdığı için hasta olmayız.
(Her hastalık için aşı geliştirilememiştir.)

Aşı ve Serum Arasındaki Farklar
Bağışıklık için önemli olan iki faktör olan AŞI ve SERUM kavramları birbirlerine karıştırılabilmektedir.
Aşı: Sağlıklı insanlara yapılır ve içinde zayıflatılmış mikrop bulunur.
Serum: Hastalanınca yapılır ve içinde mikropları öldüren maddeler bulunur.
(Aşı hastalıklara hazırlık, serum da hastalıklara mücadele için kullanılır.)

Mikroplara Karşı Doğal Etkenler
Mikropların vücuda girmesini engelleyen yapılarımızdır.

• Kaş: Gözümüze su kaçmasını engeller. (suda mikrop bulunabilir.)
• Kirpik: Göze kaçan cisimleri tutar.
• Göz Yaşı: Tuzlu yapısı sayesinde mikropların gözde yaşamasını engeller.
• Deri: Tüm vücudu sardığı için mikropların vücudun içine girmesini engeller.
• Mide Sıvısı: Asitli yapısı sayesinde mikropları öldürür. (Yiyeceklerde mikrop bulunabilir.)
• Burun Sıvısı: Burun ve boğazda bulunan mukus sıvısı mikropların içeri girmesini engeller.

Bu koruyucu yapılar mikropları her zaman yok edemez. O zaman bağışıklık sistemi devreye girerek mikroplarla savaşır.

Anne Sütünün Bağışıklık Sistemi İçin Önemi
Anne sütünün bebeklerin beslenmesi açısından çok önemlidir. Anne sütü besleyici özelliğinin yanında bebeklerin mikroplardan korunmasına da yardımcı olur.
Bebekler doğumundan 6 aylık olana kadar sadece anne sütüyle beslenmelidir.

Alerji Nedir?
Bağışıklık sitemi genellikle zararlı mikroorganizmalara karşı tepki verir. Ama bazı insanların bağışıklık sistemi zararsız bir maddeyi tehdit olarak algılayıp ona karşı aşırı tepki vererek savaşır. Örneğin yumurta alerjisi, domates alerjisi, bazı ilaçlara karşı gösterilen alerji bu şekilde gerçekleşir.
Alerji sırasında savunma sisteminin tepkisi vücutta ateş, kaşıntı, hapşırma, deride kızarıklık gibi etkilere neden olur.

Gereksiz İlaç Kullanımı
Hastalandığımızda kullandığımız ilaçları doktorun tavsiye ettiği şekilde kullanmamız gerekir. Arkadaş tavsiyesiyle ilaç kullanılmamalı, eskiden kalmış ilaçlar rastgele tüketilmemelidir. Fazladan alınan antibiyotikler vücudumuzdaki faydalı bakterilere de zarar verir.
Halk arasında her hastalığa antibiyotik kullanmak gibi yanlış davranışlar bulunabilmektedir. Antibiyotikler sadece bakterilere karşı etkilidir. Örneğin nezle olan bir kişi antibiyotik kullanırsa bir fayda görmeyecektir. Nezle virüslerin neden olduğu bir hastalıktır.

Dolaşım sisteminde ortaya çıkan hastalıklardan bazıları:

• Kalp Krizi
  Kalbe bağlı damarların tıkanmasıyla ortaya çıkar.
• Kalp Yetmezliği
  Kalbin vücuda yeterli kanı pompalayamamasıdır.
• Varis
  Bacaklardaki toplardamarların genişlemesidir.
• Damar Tıkanıklığı
  Damarların iç çeperinin daralmasıdır.
• Hemofili
  Hemofili hastalarının kanı pıhtılaşmaz.
• AIDS
  HIV virüsüyle yayılır. Kan yoluyla bulaşır. Bağışıklık sistemini zayıflatır.
• Aritmi
  Kalbin düzensiz atmasıdır.
• Yüksek Tansiyon
  Kan basıncının normalden yüksek olmasıdır.
• Kan Kanseri(Lösemi)
  Kandaki akyuvarın kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkar.
• Kansızlık (Anemi)
  Kandaki alyuvar azalmasıdır. Demir eksikliğinden, B12 vitamini azalmasından veya folik asit eksikliğinden ortaya çıkmaktadır.
• Kalp Romatizması
  Kalp kapakçıklarının kireçlenmesiyle ortaya çıkar. Zamanında tedavi edilmeyen iltihaplı hastalıklar buna neden olabilir.
• Lenfoma
  Bir çeşit kan kanseridir. Lenf düğümlerinde oluşan tümörlerdir. Hızlı yayılır ama tedavi şansı yüksektir.
• Kuduz
  Hayvanlardan kan yoluyla bulaşır. Sinir sistemini etkiler.

Dolaşım Sistemi Hastalıklarının tedavisinde Kullanılan Teknolojiler.

KALP PİLİ
Kalbin yeterli elektrik sinyali oluşturamaması sonucunda bu sinyali kalp pili sağlar.

ANJİYO
Damar tıkanıklıklarının görüntülenmesinde kullanılan bir teknolojidir. Anjiyo yöntemiyle damarları görüntülemenin yanında tıkalı damar bölgesinin açılması da sağlanabilir.
Omuz veya kasık bölgesinden açılan damarın içine esnek bir boru sokularak uygulanır.

BAYPAS
Tıkanan bir damarın vücudun başka bir yerinden alınan sağlam bir damarla tedavi edilmesidir. Tıkalı damarın üzerinden sağlam damar takılarak kanın normal akması sağlanır.

KALP NAKLİ
Normal görevini yerine getiremeyen kalbin bir vericiden alınan kalple değiştirilmesidir. Ameliyatla göğüs açılır ve yeni kalp yerine takılır. Organ nakli gerçekleşmeden önce hastanın doku yapısıyla takılacak kalbin dokusunun uyumuna bakılır. Organ nakli başarıyla sonuçlansa bile bazı ilaçları düzenli olarak kullanmak gerekir.
(ilk kalp nakli 1967 yılında  Güney Afrikalı cerrah Christain Barnard gerçekleştirmiştir.)

DAMAR İÇİ KÖPÜK SKLEROTERAPİSİ
Varis tedavisinde kullanılan bir teknolojidir. Damar içine sıcak bir iğne yerleştirerek yakma işlemi yapılarak damar düzeltilir.

STENT
Damardaki tıkanıklıklara  anjiyo yöntemiyle ulaştıktan sonra tıkanan bölgeye damarı sürekli açık tutacak boru benzeri, stent isimli parça bırakılır. Bu sayede tıkalı bölge açılır.

Bu nedenle kalp ve damarların sağlıklı olması tüm organlarımızın düzenli çalışması anlamına gelmektedir.

Dolaşım sistemimizin sağlığı için dikkat etmemiz gerekenler.

• Yeterli ve dengeli beslenmeliyiz.
• Temiz hava solumalıyız.
• Düzenli spor yapmalıyız
  Hareketsiz yaşam kalp ve damarlarımız için iyi değildir.
• Yağlı yiyecekleri çok tüketmemeliyiz.
  Yağ vücudumuz için gereklidir ama fazla alınması damarlarımızda setleşme ve tıkanıklıklara neden olmaktadır.
• Sigara içmemeli, sigara içilen ortamlarda bulunmamalıyız.
  Sigara damar tıkanıklığına neden olmaktadır.
• Çok dar giysiler kan akışını engelleyerek dolaşım sistemine olumsuz etki yapar.

• Aşırı yorgun ve stresli olunmamalı.
  Stres kalp sağlığını olumsuz etkilemektedir.
• Düzenli olarak doktora gidilmelidir.
• Açık yaralardan mikrop gireceği için yaralı bölge temiz tutulmalıdır.
• Vücudumuzdaki kanın yüzde 20’sini kaybedersek hayatımız tehlikeye girer.

Dolaşım Sistemi Hastalıkları

Tetanos: Halk arasında kazıklı humma olarak da bilinir. Kaslarda kasılmayla ortaya çıkan ölümcül bir hastalıktır. Genellikle paslı yüzeylerin deriyi kesmesiyle bulaşır. Aşısı vardır.

Sıtma: Bazı sivrisineklerden(anofel) bulaşan ateşli bir hastalıktır. Çevre kirliliği ve beraberinde oluşan sivrisinekler hastalığın yayılmasını sağlarlar. Tedavisi vardır.

Kuduz: Hayvanlardan kan yoluyla bulaşan bir hastalıktır. Sinir sistemini etkileyerek ölüme neden olabilir. Aşısı vardır.

Tifüs: Bakterilerin neden olduğu, bitlerle insandan insana bulaşan bir hastalıktır. Ani başağrısı, titreme , ateş ve deride kabarmalar görülür. Antibiyotikle tedavi edilir.

AIDS: İnsanlarda bağışıklık sistemini yok eden bir hastalıktır. Virüsle yayılır. Kan yoluyla insandan insana bulaşır. tedavisi yoktur. Ölümle sonuçlanır.

Hepatit: Hepatit B ve Hepatit C gibi türleri vardır. Karaciğere etki ederek yaralar oluşturur. Siroz gibi başka hastalıklara neden olabilir. Aşısı vardır.

Varis: Kan damarlarının genişlemesi ve kıvrımlı bir şekil almasıdır. Bacaklarda genellikle yüzeye yakın damarlarda ortaya çıkar. Tedavisi vardır.

Bürger: Sigara içen insanlarda ayak damarlarında tıkanma şeklinde görülür.

Kalp romatizması: Kalp kapakçıklarının iltihaplanmasıdır.

Damar sertliği: Kan damarları içine biriken atık maddelerin kan akışını bozmasıyla oluşur. Damar esnek yapısını kaybeder. 50’li yaşlardan sonra görülür.

Kalp yetmezliği: Kalbin kan pompalama gücünün yetersiz olmasıdır. Çarpıntı, baygınlık ve halsizlik gibi belirtileri vardır.

Kalp krizi: Kalbi besleyen damarların tıkanması sonucu kalbin bazı bölümlerinin iyi çalışamamasıdır. Şiddetli göğüs ağrısı vardır. Ölümle sonuçlanma ihtimali yüksektir.

Anemi: Kansızlık olarak da bilinir. Kandaki alyuvar sayısının azalmasıdır. Kanın oksijen taşıma kapasitesi azalır. Halsizlik ve ten renginde değişme görülür. Beslenme yoluyla tedavisi mümkündür.

Lösemi: Kan kanseri olarak da bilinir. Kandaki akyuvarların kontrolsüz çoğalmasıdır.

Hemofili: Kanın pıhtılaşmama hastalığıdır.

Yüksek tansiyon: Kan basıncının normal değerlerin üzerinde olmasıdır. Organlara zarar verebilir. Belirtileri gideri ilaçlar vardır.

• Sandalyede dik oturmalıyız.
• Sırt çantası taşıyorsak iki omzumuzda taşımalı, tek omuzda taşımamalıyız.
• Yere eğilirken dizleri bükerek eğilmeliyiz. Belimizden bükülerek eğilmek omurgamızın hasar görmesine neden olur.
• Ani hareketlerden kaçınmalıyız.
• Kemiklerimizin güçlü olması için kalsiyum ve D vitamini bulunan gıdalardan bolca tüketmeliyiz. Kalsiyum daha çok süt ve süt ürünlerinde bulunur. Güneş ışığı derimizde D vitamini üretilmesini sağlar. Bu nedenle güneş ışığı kemiklerimiz için faydalıdır.
• Düzenli egzersiz yapmak, koşmak yüzmek, tenis oynamak gibi sporlar kas ve kemiklerimizi güçlendirir.
• Parmaklarımızı kıtlatmamalıyız. (Bazı insanlarda parmak kıtlatma alışkanlığı vardır. Bu hareket eklemlerdeki kıkırdakların zarar görmesine neden olabilir.)
• Tehlikeli sporlar yapılırken koruyucu ekipmanlar kullanmalıyız. Örneğin dizlik ve kask gibi koruyucular.
• Yüksek topuklu ayakkabı kullanılmamalıdır.

Kemik Kırılması
Kemiklerimiz çok zorlandığında kırılabilmektedir. Genellikle düşme, trafik kazası, çarpma gibi nedenlerle kemikler kırılabilir. Kırıl bölgedeki kemikler onarıldıktan sonra kırılan organ dışarıdan alçıya alınarak sabitlenmekte, bu sayede kemiklerin tam iyileşinceye kadar hareketsiz kalması sağlanmaktadır.

Kırık tedavisinde çeşitli teknolojiler bulunmaktadır.
Büyük kırıklarda platin çubuklarla kemiklerin kaynaştırılması sağlanmaktadır. Doku mühendisliği gibi uygulamalarla kemiklere yama da yapılabilmektedir. Bazı küçük kırıklarda doktorlar ameliyate gerek olmadan kemikleri aynı hizaya getirip alçılama yapabilmektedir.

Kemik Çatlağı
Çatlak kemik dokunun yüzeyinin zedelenmesi ama tam olarak kopmaması durumudur. Kırıklara göre daha kolay tedavi edilirler.

Çıkık

Kemiklerin eklem noktalarından ayrılmasıyla çıkıklar oluşur. Çıkıklarda kemik değil eklem bölgesi zarar görür.

Burkulma
Burkulmanın çıkıktan farkı, çıkıkta eklem bozulmuş ve kemikler birbirinden ayrılmıştır. Burkulmada ise eklem bozulmamış sadece zedelenmiştir. Çıkık olan biri o eklemini kullanamazken burkulmada az bir acı vardır ve ilgili organ az da olsa kullanılabilmektedir.

Not: Kas yorulması, çalıştıkça enerji harcayan kasların çok çalışma nedeniyle yeterli kan alamaması ve ağrımaya başlamasıdır.

Eklem Protezi
Diz ve kalça gibi hareketli eklemler sağlıksız yaşam ve yaşlılık gibi nedenlerle görevini tam olarak yapamayabilir. Bu durum protez kullanılarak tedavi edilir. Protez eklemin yaptığı işi yapan metal parçadır.

Kadınların hamile kalmakta en yatkın oldukları dönem yumurtaların olgunluğa eriştiği zaman dilimidir. Çeşitli matematik hesaplarıyla bu zaman dilimi hesaplanabiliyor olsa da genellikle daha güvenilir yöntemler aranır.
Kadınların yumurtlama, yani ovülasyon döneminde östrojen hormonundaki artışla birlikte vücut sıvılarındaki tuz oranının yükseldiği bilinmektedir.
Tükürükle yumurtlama zamanını anlamak için tükürükteki tuz oranından yararlanılır. Mini bir mikroskopa benzer alet yardımıyla tükürükteki tuz oranı incelenebilir.

Sabah birşey yemeden önce aletin üzerine tükürük örneği bırakılır ve kuruması beklenir. Tükürüğün içinteki tuz kuruyarak kristalleşir. Bu şekil tuz miktarı hakkında gerçekçi bilgi vermek için yeterli olur.
Aşağıdaki şekilleri inceleyin.

Tükürüğe bakılarak yumurtlama testi 90’lı yıllardan beri kullanılmaktadır. Yapılan testlerde örnek grubun yumurtlama zamanını %90 oranında tutturabilen ürünün görüntülerine bakan kadınlar, bu görüntülerin ne anlama geldiği ise rahatlıkla seçebilmiştir.

Cihazın kullanımı aşağıdaki gibidir.

Tükürükle Yumurtlama testi Kaç Lira?
Piyasada değişik fiyatta ürünler bulunmaktadır. Fiyat aralığı 50 – 200 lira arası değişmektedir.

Bu yöntem yakını görememe sorununa çözüm olabiliyor. Hastalar 12 saat içinde yakını net görmeye başlıyor ve birdaha gözlük kullanmıyor.
İntracor (intrakor) tekniğini adından da anlaşılabileceği gibi korneanın içine uygulanan bir yöntem.
Ameliyat kornea kalınlığı müsait olan kişilere uygulanabiliyor.
Hastada katarakt başlamaması gerekiyor.

Daha önce katarakt ameiyatı olmuş kişilere uygulanabiliyor.
Ameliyatın başarı oranı %85 Türkiye’de 2009 başlarından beri uygulanıyor.
Ameliyatın yapılmasını sağlayan lazer cihazı Türk ve Alman bilim insanlarının ortak çalışmasıyla üretildi.
Ameliyatta korneaya lazerle küçük delikler açılıyor. Bu delikler göz içi basıncı nedeniyle korneanın yukarı doğru kalkmasını, yani şişmesini sağlıyor. Bu şişlik de gözü yakını görür hale getiriyor.

Yeni geliştirilen bir yöntem olan Negatif Basınç Etkisi DRX 9000 isimli cihazla uygulanmakta.
Ters basınç yöntemi denilen uygulamayla disk aralarındaki basınç azaltılmakta bu sayede sinirlere uygulanan basınç ilerleyen seanslarda azalmaktadır.

Burada adı geçen negatif basıncı daha iyi açıklamak gerekirse; Diskler vücut ağırlığından dolayı aşağı doğru yığılmaktadır. DRX 9000 cihazı diskleri aşağı değil yukarı gererek eski halin tam tersi bir yöntem uygulamaktadır.

20 Seans süren tedavide 6 haftalık bir süre geçmektedir.
Bu yöntem ülkemizde bazı fizik tedavi merkezlerinde uygulanmaktadır.

Domuz Gribi Nedir?
Domuz gribi, A (H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral (virüse bağlı bir hastalıktır.

Domuz gribinin ölümle sonuçlanma oranı on binde 8’dir. Kronik hastalarda ise bu oran binde 8’e çıkmaktadır.

Tehlikede Olanlar
Domuz Gribinden en çok etkilenenler kalp, böbrek şeker hastalığı gibi kronik rahatsızlık çekenlerdir.

Domuz Gribi Hangi Yaşlarda daha etkilidir?
Yaş grupları açısından 5 aylık bebeklerden 25 yaşına kadar olan dönemde grip daha etkilidir. 65 yaşından büyükler de tehlike altındadır.

Domuz Gribinin Bulaşma Süresi
Kişiler, belirtilerin başlamasından bir gün öncesi ve 7 gün sonrasına kadar bulaştırıcıdırlar.

Domuz Gribinin Belirtileri
Domuz gribinin belirtileri, insanlarda görülen grip belirtilerine benzerdir. Bunlar:
Ateş,
Öksürük,
Boğaz ağrısı,
Yaygın vücut ağrısı,
Baş ağrısı,
Üşüme ve
Yorgunluk
gibi belirtileri içermektedir. Bazı vakalarda kusma ve ishal de görülebilmektedir

Domuz Gribinden Nasıl Korunuruz?
1.    Kişisel Temizliğe Önem Verin
2.    Kalabalık ve havasız ortamlarda uzun süre durmayın.
3.    Ellerinizi sık sık yıkayın.
4.    Öksürürken ve hapşırırken tek kullanımlık kâğıt mendil kullanın. Bu mendilleri kullandıktan hemen sonra çöp kutusuna atın.
5.    Hapşırma ve öksürme sonrasında ellerinizi yıkayın.
6.    Hasta kişilere temas kurmayın.
7.    Kirli ellerinizle gözlerinize ve burnunuza ve ağzınıza dokunmayın.
8.    Bol sıvı tüketin.
9.    Bol bol dinlenin.
10. Hastalık belirtileri görüldüğünde doktorunuza başvurun.

Domuz Gribi Olursak Yapılması Gerekenler.
Hastalık belirtileri olduğunu hissederseniz hemen 112 yi arayın, evden dışarıya çıkmayın, sağlık ekiplerinin size ulaşmalarını bekleyin.