Etkinliği aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz.

Dolaşım Sistemi Etkinlik

1 file(s) 173.11 KB

Download

Nabız:

Kalbin atışının atardamarlarda hissedilmesidir. Genellikle dakikadaki nabız sayısı dikkate alınır. Sağlıklı yetişkin bir insanda nabız dakikada 60-100 arasında, çocuklarda 110-120, bebeklerde ise 140’a kadar olaşabilir.

Nabız saysı hareket yaptığımızda artar, dinlenme ve uyku durumlarında azalır. Nabzın insanlar tarafından ölçülmesi için atardamarların yüzeye yakın olduğu noktalar kullanılabilir. Genellikle bilek veya boyun nabız ölçümü için uygundur.

Tansiyon:

Kanın damarlarda oluşturduğu sıvı basıncıdır. Kan basıncı olarak da bilinir.
Kan basıncını kalbin pompalama gücü, damarların esnekliği, kanın yapısı gibi faktörler etkiler.
Tansiyon aletiyle ölçülür.

Ortalama kan basıncı insanlarda 80(küçük)-120(büyük) mmHg(milimetre cıva) dolayındadır.
Halk arasında büyük ve küçük tansiyon diye adlandırılan türleri vardır. Büyük tansiyon kalbin kan pompaladığı zamanı küçük tansiyon ise kalbin gevşeme anındaki kan basıncıdır.
Tansiyonun sürekli yüksek olmasına hipertansiyon denir.
Hipertansiyon pek çok faktöre bağlıdır ve tedavi edilmezse çeşitli rahatsızlıklara yol açabilir.

Dolaşım Sistemi – Büyük Kan Dolaşımı – Küçük Kan Dolaşımı –  Atardamar – Toplardamar – Kılcal Damar – Kan Hücreleri – Nabız ve Tansiyon – Lenf Dolaşımı

Toplardamarların Özellikleri

• Kanı kalbe geri getiren damarlardır.
• Kalınlıkları atardamardan daha azdır.
• Akciğer toplardamarı hariç oksijence fakir kan taşırlar.
• Toplardamarlardaki kan atık madde bakımından zengindir.
• Kanın yer çekimi etkisiyle geri kaçmasını önlemek için kapakçıklar bulunur. Bu kapakçıklar kanın kalbe dönmesine izin verirken geri akmasına engel olacak şekildedir.
  
• Toplardamarlarda kan basıncı atardamarlardan daha azdır.

Toplardamarın Görevi

• Dokulardaki kanı kalbe getirir.
• Kan içindeki karbondioksiti ve atıkları taşır.

_______
Dolaşım Sistemi – Büyük Kan Dolaşımı – Küçük Kan Dolaşımı –  Atardamar – Toplardamar – Kılcal Damar – Kan Hücreleri – Nabız ve Tansiyon

Kılcal damarların özellikleri:

• Atardamarlarla toplardamarlar arasında bulunur.
  
• Çok ince yapılıdır.
  Bir kılcal damar santimetrenin  binde biri kadar ince olabilir.
• Kılcal damarlarda kan basıncı çok düşüktür.
• Duvarları çok incedir. Bu sayede kandaki maddeler dokulara, dokulardaki atıklar da kana geçebilir.
  
  Kılcallardaki besin ve oksijen dokulara, dokulardaki karbondioksit ve atıklar kılcallara geçer.
• Kılcal damarların uç uca eklenmesiyle 40 bin kilometrelik bir uzunluk elde edilebilir. Bu sayı yaklaşık olarak Dünya’nın çevresine eşittir.
• Kanın akış hızı çık azdır. Kanın yavaş akmasının nedeni dokularla kılcal damarlar arasında madde alışverişi yapılmasıdır.

____
Dolaşım Sistemi – Büyük Kan Dolaşımı – Küçük Kan Dolaşımı –  Atardamar – Toplardamar – Kılcal Damar – Kan Hücreleri – Nabız ve Tansiyon

Atardamarlara arter ismi de verilir. En büyük atardamarımız kalpten çıkan ana atardamar olan Aort’dur.

Atardamarlarda kan basıncı yüksektir.

Akciğer atardamarı hariç tüm atardamarlar oksijence zengin kan taşır.

Atardamarlar cilde yakın değildir. Bu sayede küçük yaralanmalarda kesilmez ve kan kaybı yaşanmaz.

Diğer damarlara göre duvarları daha kalındır. Bu sayede yüksek kan basıncına dayanabilir.

Tüm damarlar gibi düz kastan yapılmıştır.

 _____
Dolaşım Sistemi – Büyük Kan Dolaşımı – Küçük Kan Dolaşımı –  Atardamar – Toplardamar – Kılcal Damar – Kan Hücreleri – Nabız ve Tansiyon

Küçük dolaşımda kanın izlediği yol

1. Sağ Karıncık: Oksijence fakir kan kalbin sağ karıncığından pompalanır.
2. Akciğer atardamarı: Kanı kalpten akciğere taşır.
3. Akciğer kılcalları: Burada kan alveollere kadar ulaşır ve oksijen bakımından zengin hale gelir.
4. Akciğer toplardamarı: Kanı kalbe geri getirir.
5. Sol kulakçık: oksijen bakımından zengin hale helen kan kalbin sol kulakçığına gelir.

Küçük kan dolaşımın görevi kanın oksijen bakımından zengin hale gelmesini sağlamaktır. Küçük dolaşım olmasaydı kan oksijen alamaz, karbondioksit de vücuttan uzaklaştırılamazdı.
_____
Dolaşım Sistemi – Büyük Kan Dolaşımı – Küçük Kan Dolaşımı –  Atardamar – Toplardamar – Kılcal Damar – Kan Hücreleri – Nabız ve Tansiyon

Büyük kan dolaşımında kanın izlediği yolu sırasıyla inceleyelim.
1. Kalbin sol karıncığı: Kalbin sol karıncığında oksijence zengin kan bulunmaktadır. Buradan kan tüm vücuda pompalanır.
2. Aort: kalpten çıkan ana atardamarın adı aort’tur. Aort çeşitli kollara ayrılır ve kanı vücudumuzun alt ve üst organlarına dağıtır.
3. Vücut Kılcalları: Kılcal damarlar sayesinde kan her hücreye ve dokuya ulaşmış olur. Burada kullanılan kan oksijen bakımından fakirler ve karbondioksit miktarı artar.
4. Toplardamarlar: Oksijence fakir hale gelen kanı kalbe geri getirirler.
5. Kalbin sağ kulakçığı: Oksijence fakir kan kalbin sağ kulakçığına geldiğinde büyük dolaşım tamamlanmış olur.

Büyük kan dolaşımında atardamarlar oksijence zengin kanı, toplardamarlar oksijence fakir kanı taşır.

____
Dolaşım Sistemi – Büyük Kan Dolaşımı – Küçük Kan Dolaşımı –  Atardamar – Toplardamar – Kılcal Damar – Kan Hücreleri – Nabız ve Tansiyon