İnce Yay | http://www.karmabilgi.net Çeşitli Konularda Kaliteli Bilgi Sat, 23 Dec 2017 19:17:16 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.0.3 Kalınlıkları Farklı Yaylarda Uzama Animasyonu http://www.karmabilgi.net/kalinliklari-farkli-yaylarda-uzama-animasyonu/ http://www.karmabilgi.net/kalinliklari-farkli-yaylarda-uzama-animasyonu/#respond Sat, 23 Dec 2017 19:15:15 +0000 http://www.karmabilgi.net/?p=7315 Bir yayın kalınlığı değiştikçe aynı kuvvet altında uzama miktarı da değişir. Bahsedilen olayı gözlemlemek hazırlanan animasyonda sol taraftan iki yay seçildiğinde iki yaya da aynı kuvveti uygulayıp yay kalınlıklarını değiştirerek uzama miktarlarını kıyaslayabiliriz. Tam ekran: https://phet.colorado.edu/sims/html/hookes-law/latest/hookes-law_en.html

The post Kalınlıkları Farklı Yaylarda Uzama Animasyonu first appeared on .]]> Bir yayın kalınlığı değiştikçe aynı kuvvet altında uzama miktarı da değişir.

Bahsedilen olayı gözlemlemek hazırlanan animasyonda sol taraftan iki yay seçildiğinde iki yaya da aynı kuvveti uygulayıp yay kalınlıklarını değiştirerek uzama miktarlarını kıyaslayabiliriz.

Tam ekran: https://phet.colorado.edu/sims/html/hookes-law/latest/hookes-law_en.html

The post Kalınlıkları Farklı Yaylarda Uzama Animasyonu first appeared on .]]> http://www.karmabilgi.net/kalinliklari-farkli-yaylarda-uzama-animasyonu/feed/ 0 Yayları Tanıyalım http://www.karmabilgi.net/yaylari-taniyalim/ http://www.karmabilgi.net/yaylari-taniyalim/#respond Sat, 24 Dec 2011 13:30:14 +0000 http://www.karmabilgi.net/?p=1708 Yaylar sarmal şekilde kıvrılmış metal şeritlerden yapılır. Yaylar esnek yapılıdır ve  kendilerine kuvvet uygulandığında sıkışma veya uzama özelliğine sahiptir. Yayların özellikleri 1. Yaylar kuvvetin etkisiyle uzarlar veya sıkışırlar. Yukarıdaki yaylara baktığımızda, üstteki yayın uzadığını yani gerildiğini, aşağıdaki yayın ise sıkıştırıldığını Okumaya devam et Yayları Tanıyalım→

The post Yayları Tanıyalım first appeared on .]]> Yaylar sarmal şekilde kıvrılmış metal şeritlerden yapılır. Yaylar esnek yapılıdır ve  kendilerine kuvvet uygulandığında sıkışma veya uzama özelliğine sahiptir.

Yayların özellikleri

1. Yaylar kuvvetin etkisiyle uzarlar veya sıkışırlar.

Yukarıdaki yaylara baktığımızda, üstteki yayın uzadığını yani gerildiğini, aşağıdaki yayın ise sıkıştırıldığını görüyoruz.

2. Yaylar kendilerine uygulanan kuvvetle eşit büyükte ama ters yönde bir tepki kuvveti oluştururlar.

3.  Yaylara kaldırabileceğinden daha fazla kuvvet yüklemek yayın esnekliğinin kalıcı olarak bozulmasına neden olur.

4. Yaya uygulanan kuvvet ve yaydaki uzama miktarı doğru orantılıdır.

Yukarıdaki şekilde de görebileceğimiz gibi, 20N ağırlık yayda 5 cm uzamaya neden olmuştur. Ağırlığı iki katına artırırsak uzama da iki katına çıkar. Bu da yayların uygulanan kuvvetle doğru orantılı uzadığını kanıtlar.

Eğer yayın kaldırabileceği değerden daha fazla kuvvet uygulanırsa yayın esneklik özelliği bozulur. Bu nedenle uzama miktarları da değişir. Bozulmuş bir yayda örneğin ağırlığı iki kat artırsak uzama da aynı oranda artmaz.

5. Farklı yayların farklı uzama miktarları vardır.

  • Kalın yaylar ince yaylara göre daha güçlüdür. Bu nedenle aynı ağırlık altında kalın yalar daha az uzar.
  • Yayın yapıldığı maddenin cinsi de uzama miktarında etkilidir. Aynı kuvvet altında bakır ve çelik yayların uzama miktarları farklı olur.

6. Sıkıştırılmış veya gerilmiş yaylarda enerji depolanır.
Yaylar esnek cisimler  olduğu için kuvvet uygulanarak enerji depo etmeleri sağlanabilir. Yaylarda esneklik potansiyel enerji depo edilir.

7. Dinamometre yapılırken yayların esnekliğinden yararlanılır.

Çeşitli amaçlarla kullanılan pek çok yay türü vardır. Bunları bazıları aşağıdaki şekilde incelenebilir.

Yayların kullanım alanları.

Yataklar,
Koltuklar,
Otomobil amortisörleri,
Çıtçıtlı kalemler,
Dinamometreler,
Otomatik şemsiyeler,
Bastırmalı düğmeler,
Kendiliğinden kapanan kapılar,
Çeşitli motorlar,
Trambolinler
Mandallar vb.

__________________________

İlgili Konular

The post Yayları Tanıyalım first appeared on .]]> http://www.karmabilgi.net/yaylari-taniyalim/feed/ 0