Herhangi bir üründe canlı kullanılması biyoteknoloji olduğu anlamına gelmez. Eğer bir canlının yapısında bir değişiklik meydana getirerek bir ürün ya da yöntem oluşursa bu biyoteknolojidir.
Örneğin çürükçül bakterilerin bazı maddeleri çürütmesi doğal bir olaydır. Bakterilerin yapısında bir değişiklik yaparak artık plastiği de çürütebilir hale gelmesi biyoteknolojidir.

Genellikle çeşitli bilim dallarıyla beraber çalışır. Bu bilim dallarına biyoloji, biyokimya, fizyoloji, bilgisayar ve mühendislik bilimleri örnek olarak verilebilir.

• Aşı Üretimi
• Hormon üretimi
• Penisilin gibi ilaçların üretilmesi
• Zor şartlara uyum sağlayan bitkilerin geliştirilmesi
• Genetiği değiştirilmiş (GDO) ürünler elde edilmesi
• Yapay organların geliştirilmesi vb. sayılabilir.
• Gen tedavisi
• Çeşitli proteinlerin üretilmesi
• Bakterilerin su kirliliğini yok edecek şekilde değiştirilmesi
• Klonlama
• Gen aktarımı
• Vitamin üretimi
• Kök hücre tedavisi
• Vitamin değeri yüksek meyveler üretilmesi

Biyoteknolojinin Olumlu Yönleri (faydaları)

• Çevresel Yararlar:
  Gübre ve tarım ilacı ihtiyacı az olan bitkiler geliştirerek toprak ve su kirliliğini önleme.
  Kolay ayrıştırılmayan ağır metal veya kimyasal maddeleri ortadan kaldırabilecek organizmalar geliştirme vb.
• Sağlık Açısından Yararları
  Aşı üretimi
  Hastalıklı genlerin tespiti
  İlerde yapay organların üretimiyle insan yaşamı uzayabilir vb.
• Tarım ve Gıdayla İlgili Yararları
  Zor iklim şartlarına ve hastalıkla dirençli bitkiler yetiştirmek
  Besin değeri yüksek bitkiler elde etmek. Örneğin havucun A vitamini seviyesini arttırmak
  Sebze ve meyvelerin raf ömrünün uzatılması
  Yenildiğinde insanda aşı etkisi yapabilecek bitkiler yetiştirmek
  Küçük arazilerden büyük oranda verim elde etmek. Bu gerçekleşirse doğal alanların tarım arazisi için kullanılmasının önüne geçilecektir.

Biyoteknolojinin Olumsuz Yönleri (zararları)

• Çevresel Tehlikeler
  Biyoçeşitliliği olumsuz etkileyebilir. Örneğin mısırların DNA’sının değiştirilmesi bu canlıyla beslenen diğer canlıları olumsuz etkileyebilmektedir.
• Sağlık Tehlikeleri
  Genetiği değiştirilmiş gıdalar alerjik hastalıklara neden olabilir.
• Sosyo-Ekonomik Tehlikeler
  Çok uluslu şirketler bu teknolojileri patendlediğinde dünya beslenmesinde söz sahibi olabilecelerdir.
  Biyoteknolojiyle yüksek verimde istediğimiz kadar üretilen tarım ürünlerini, gelirini bu alandan sağlayan ülkelerin zarar görmesine neden olacaktır.
  İnsan klonlanması ve yapay üstün ırkların oluşturulması insanlar arasında sınıf farları doğmasına neden olabilecektir.

Yapay Seçilim
Biyoteknoloji kullanılarak canlıların istenilen özellikleri alınıp istenilmeyen genler seçilebilir. Sonuçta sadece istenilen özelliklere sahip canlıların yetiştirildiği bu yönteme yapay seçilim adı verilir.

Her genetik mühendisliği uygulaması biyoteknolojidir. Ama her biyoteknoloji yöntemi genetik mühendisliği alanına girmez.

Genetikte Soy Ağacı çiziminde bazı kurallar vardır.
Bunlar;
Erkek kareyle gösterilir.
Dişi yuvarlakla gösterilir.
Hasta bireyler koyu renkle gösterilir.
Anne ve baba çizgiyle birleştirilir.

Aşağıdaki şekle bakarak kuralları gözlemleyelim.

Soy ağacı kalıtımdaki çaprazlama yönteminin çizim yapılmış halidir.
Çaprazlama yöntemiyle soy ağacının nasıl doldurulduğuna bakalım

Dişi: Aa
Erkek: aa genotipinde olsun. Bunları çaprazladığımızda genetik kodlar;
Aa, Aa, aa, aa şeklinde olur.

Bir de aynı olayı soy ağacı üzerinde görelim.

Görüldüğü gibi her çocuğa biri anneden diğeri babadan gelen iki gen aktarılmaktadır.

Soy ağacı kullanarak bir ailenin çeşitli bireyleri arasındaki gen  ilişkisi daha iyi anlaşılabilir.

Bu konuda bir soru çözelim.

ÖRNEK: Aşağıda bir soy ağacı gösterilmiştir.

Çocuklara ait genotipler verildiğine göre anne ve babanın genotiplerini bulun.
CEVAP: Çocuklara ait genlerden biri anneden diğeri babadan gelmiştir.
SS genlerinin biri anneden diğeri babadan geldiğine göre hem annede hem de babada S geni vardır.
ss genleri için de aynısını düşünürsek anne ve babada s geni de bulunmaktadır.
O alde Anne Ss, Baba Ss genotipine sahiptir.

Mutasyon sonucunda DNA dizilimi bozulması farklı şekillerde olabilir.
DNA zinciri çift taraflı olarak kopabilir.
DNA’da nükleotitler yanlış eşleşebilir.

Mutasyona Neden Olan Etkenler
x Işınları (radyasyon), Ultraviole Işınlar, Zararlı kimyasallar, Sigara, Hava kirliliği, Çok fazla hazır gıdalarla beslenme, Kapanmayan yaralar, Ph (asit-baz) dengesindeki anormallikler.

Mutasyon Örnekleri
Van kedilerinin farklı göz renginde olmaları
Dört boynuzlu keçi doğması
Bir elde 6 parmak oluşması
Down sendromu
Kanser hastalığı

Mutasyona Uğramış Canlı Resimleri: