Refleksin Özellikleri

• Uyarılara karşı gerçekleşirse ani tepkidir.
• Ezberlenmiş bazı davranışlar da refleks sayılır.(dans etmek)
• Doğuştan geleni de vardır, sonradan kazanılanı da.
• Vücudu korumak ve ezberlenen davranışları daha kolay yapmak için yapılır.
• Refleksi omurilik yönetir.
• Bir türde doğuştan gelen refleksler ortaktır. Örneğin memeli canlılar emme refleksiyle dünyaya gelir. Yine tüm insanların göz bebekleri ışıkta küçülür.

Doğuştan Gelen Refleks (kalıtsal refleks)

• Bir türün yavrularının hepsinde ortaktır.
• Doğuştan gelir, öğrenilmez.
• Örnek: Sesten korkma, yemekte azın sulanması, emme refleksi, göz bebeğinin ışıkta küçülmesi, hapşırma, yutkunma, öksürme, göz kırpma, ürperme, diz kapağı refleksi vb.

Sonradan Kazanılan Refleks (şartlı refleks)

• Sonradan kazanılır.
• Yeni doğan bebeklerde görülmez.
• Bir türün her bireyinde görülmez.
• Örnek: Limon görünce ağzın sulanması, yüzmek, dans etmek, örgü örmek, bisiklet sürmek vb.

İlgili Konular:

• Böbreküstü Bezleri
• Pankreas
• Omuriliğin Görevi
• Omurilik Soğanının Görevi
• Beyinciğin Görevi
• Beyinin Görevleri

Korkunun öğrenilen bir davranış mı yoksa içgüdüsel olarak içimizde mi olduğu konusunda çeşitli görüşler vardır.
Refleks üzerine çalışma yapan Pavlow ve Watson gibi bilim insanları korkuyu refleks olarak tanımlar. Köpekten korkusu düşünüldüğünde; köpeğin havlaması, saldırması ve sonunda ısırması arasında insan bir ilişki kurar ve klasik şartlanma gerçekleşir.

Korku zihinsel bir tepki olsa bile bedende de belirtiler görülür. Adrenalin hormonu salgılanmasıyla kalp atışı ve basıncı artar, göz bebekleri büyür, tüyler dikleşir vb.
Korkuya karşı gösterilen bu bedensel tepki gerçekten de faydalı mıdır? Bir şeyden korkmamız ona karşı kendimizi savunmamızı sağlar mı?
Fizyoloji bilgini Cannon (1929) Korku sırasında adrenalin salınmasının şeker kullanımını arttırdığını, dolayısıyla vücudun daha güclü olduğunu, bu yüzden de tehlikeye karşı kendimizi daha iyi savunabileceğimizi söyler.
Fakat çok korkan birinin tehlike karşısında donup kaldığına da şahit olmuşuzdur. Bu açıdan bakıldığında korkmak hem işi kolaylaştırabilir hem de zorlaştırabilir. Korkunun miktarı burada belirleyici olabilir.

Korkuyu tanımlarken Jean Paul Sartre, korkunun tehlikeli nesneyi ortadan kaldırmaya yönelik bir tepki olduğunu, hatta korkudan bayılmayı da tehlikeyi yok etmenin bir şekli olduğunu savunur. Yani korkudan bayılma gece korkan bir çocuğun yorganın altına girmesiyle eşdeğer bir tepki olabilir.

Aşağıdaki animasyonda doğal bir refleks olan dizkapağı refleksi gösteriliyor. Bu animasyonda dizkapağına vurulmasıyla oluşan uyartı mesajı beyine ulaşmadan omurilik tarafından cevaplanıp kaslara tepki mesajı gönderiliyor.