İbreleri hareket ettirdiğinizde sesle beraber dalgaların şekli de değişecek. Sesin incelmesiyle dalga sayısının artışına vb. dikkat edin.

Önce bir ses dalgasının nasıl hareket ettiğine bakalım:

Bu dalganın bir yüksekliği, sıklığı ve dalga aralığı olduğunu tahmin edebiliriz. Aşağıda Ses dalgasının bilinmesi gereken özellikleri veriliyor.

Ses kaynağının türüne göre dalgaların şekli de değişir.

• İnce ve Kalın Ses:

İnce ve kalın ses, ses kaynağının frekansıyla alakalıdır. İnce sesin frekansı fazla, kalın sesin frekansı azdır.
Aynı sürede daha fazla dalga üreten ses kaynağının frekansı daha fazladır. Bunu resimlerle anlamaya çalışalım:

İki ses dalgası aynı süre içinde farklı oranda dalga üretir. Daha fazla ses dalgası üreten kaynağın frekansı daha büyüktür. Alttaki ses kaynağı üsttekinden daha ince tondadır.
Kedi, aslana göre daha ince ses üretir. Dolayısıyla aslanın ses frekansı daha düşüktür.

• Yüksek ve Alçak Ses

Sesin yüksekliği ve alçaklığı frekanstan farklı bir anlama gelmektedir. Bie kişi bağırdığında veya alçak sesle konuştuğunda frekans olarak benzer sesler çıkarır. Fakat bu seslerin genlikleri yani şiddeti farklıdır.
Bunu grafikte görelim:

Görüldüğü gibi uçağın sesi arabanınkinden fazladır. yani uçağın sesinin genliği arabanın sesinin genliğinden fazladır.

• Gürültü

Gürültlü bir sesle müzikal bir sesin dalgaları birbirine benzemez. Ritmik seslerin dalgaları yumuşaktır. Gürültüde ise keskin dalgalar vardır.
Grafikleri inceleyelim:

Ses Nasın Oluşur?
Sesin oluşması için maddede bir titreşim hareketinin oluşması gerekir. Örneğin sazın teline dokunduğumuzda telde bir titreşim hareketi oluşur. Aynı şey bir çekiçle çivi çakılırken de yaşanır.

Ses Dalgası
Sesin oluşması için bir titreşim olması gerektiğinden bahsetmiştik. Bu titreşim hareketi yayıldığı ortamda, denizdeki dalgalara benzer şekilde ilerler.(ses dalgası)

Yandaki resimde özel bir görüntüleme sistemiyle bir ses aygıtından çıkan titreşimlerin nasıl dalga şekline dönüştüğü gösteriliyor. Bu dalgaları, titreşimin arttığı ve azaldığı noktaları göstermektedir; tıpkı su dalgaların yükselip alçalması gibi.

Bu resimde farklı ses kaynaklarından çıkan es dalgalarının grafik edilmiş hali gösterilmektedir. Dalgaların uzunluğu ve  yüksekliği ses kaynağı hakkında bize çeşitli bilgiler verir.

Sesin Frekansı: Ses dalgasının frekansını öncelikle grafik üzerinde bakarak görelim. Aynı süre içinda daha fazla dalga oluşturan sesin frekansı daha fazladır.

Tanım olarak ses frekansı şöyle tanımlanır: Sesin 1 saniyede oluşturduğu titreşim sayısına frekans denir.
Örneğin sivrisinek saniyede 600 defa kanat çırpar. Kuşlar ise saniyede 5 defa kanat çırpar. Sizce hangi canlının çıkardığı ses daha yüksek frekanslı olur?
Tabi ki saniyede daha fazla kanat çırpan çıkarak sivri sineğin ses frekansı daha fazladır.

Sesin frekansı arttıkça incelir. Düşük frekanslı sesler ise kalın seslerdir.

Sesin Genliği:
Ses genliği frekanstan farklıdır. Frekansta sesin tonu önemliyken genlik açısından sesin şiddetinin önemi vardır. Örneğin bir kamyonun ses genliği motosikletinkinden şiddetlidir.

Grafiklerle görmek gerekirse

Frekans  ve Genlikle ilgili çeşitli örnekler:

• Kızların sesi erkeklere göre daha incedir: Bu kızların sesinin frekansının daha yüksek olduğu anlamına gelir.
• Kaplanın sesi kedinin sesinden daha kalındır. Bu da kaplanın ses frekansı kedininkinden daha düşük olduğu anlamına gelir.
• Uçağın sesi otomobilin sesinden daha şiddetlidir. Bu da uçağın sesinin genliğinin daha fazla olduğu anlamına gelir.