6. sınıf solunum - boşaltım testi

1 file(s) 0.00 KB

Download

1.A – 2.C – 3.B – 4.D – 5.D – 6.C – 7.B – 8.A – 9.B – 10.A – 11.D – 12.A – 13.B – 14.D – 15.C – 16.D – 17.C – 18.A – 19.D – 20.C

Etkinliği aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz.

Solunum Sistemi Etkinliği

1 file(s) 125.45 KB

Download

Diyafram Kasının Yeri

Diyafram kası akciğerlerin hemen altında, karın boşluğunun üstünde yer alır. Göğüs boşluğuyla karın boşluğunu ayıran bir konumdadır.

Diyafram Kasının Görevi

Diyafram kası soluk alıp vermeyi sağlar.

Diyafram kası çizgili kas yapısındadır. Güçlü istemli ama yorulmayan bir yapıdadır.

Nefes alırken diyafram

Kasılır ve düz bir şekle gelir. Akciğeri serbest bırakır ve akciğere hava dolar.

Nefes verirken diyafram

Gevşer ve kubbe şeklini alır. Akciğeri sıkıştırır ve nefesin dışarı verilmesini sağlar.

Yetişkin bir insanda alveol sayısı 200-600 milyon arasındadır. Bu rakam alveollerin ne kadar küçük olduğunun göstergesidir.

Görselde alveollerde kan ve hava arasındaki madde değişimi gösterilmektedir. Havadaki oksijen kana geçerken, kandaki karbondioksit de havaya geçer.

Alveoller bronşçukların ucunda, üzüm salkımı şeklinde bulunurlar. Her nefes alışımızda içleri havayla dolar ve gaz değişimi yaşanır.

Alveollerin diğer adı hava kesesidir.

Burun solunum sisteminin ilk organıdır.

İnsan burnu dışarıdan bakıldığında iki deliklidir. Bu delikler içeride burun boşluğunda birleşir.

Burunun Görevleri

• Nefes almayı sağlar.
• Burnun içindeki mukus tabakası havayı nemlendirir.
• Burnun içindeki mukus tabakası havayı ısıtır.
• Burun kılları havadaki tozları tutar.
• kokuları almayı sağlar.

Burun Sağlığı İçin

• Burnumuzu karıştırmamalıyız.
• Burun içindeki kılları kesmemeliyiz.
• Keskin kokulu maddeleri koklamamalıyız.
• Burun temizliğine dikkat etmeliyiz.

1. Soluduğumuz hava temiz olmalıdır. Bunun için evimizde veya okulda bulunduğumuz ortamı havalandırmak gerekir.
2. Burundan soluk alınmalıdır. Bazen ağızdan nefes alırız. Doğrusu burundan almaktır.
3. Sigara içmemeli, içilen ortamlarda bulunmamalıyız.
4. Bulunduğumuz ortamın havası nemli olmalıdır. Çok kuru(nemsiz) hava burun ve soluk borusunu kurutur.
5. Akciğerlerimizi soğuktan korumalıyız.
6. Terlediğimizde soğuktan daha fazla etkileniriz. Bu durumda soğuk ortamlarda  bulunmamalıyız.
7. Tozlu iş ortamlarında (atölye, fabrika vb.) maske kullanmalıyız.
8. Verem gibi hastalıklara karşı aşı olmalıyız.
9. Ne olduğunu bilmediğimiz sıvıları koklamamalıyız. Bazı uçucu sıvılardan yayılan gazlar burun ve akciğere zarar verebilir.
10. Burun karıştırılmamalı, kıllar koparılmamalıdır.
11. Temiz havada düzenli spor yapmalıyız.

Solunum Sistemi Hastalıkları

Nezle: Bulaşıcıdır. Öksürük, boğaz ağrısı, burun akıntısı ve ateş belirtileri görülür. Nezleden korunmak için eller sık sık yıkanmalıdır.

Grip: Bulaşıcıdır. Virüsler neden olur. Belirtileri hapşırık, burunda kaşıntı, halsizlik, burun akıntısıdır.  Aşı olunarak korunulabilir.

Verem: Tüberküloz olarak da bilinir. Bulaşıcıdır. Aşısı vardır(BCG). Hastalığa bakteriler neden olur. Verem hastalığı solunum sistemi organlarına zarar verir. Özellikle akciğerde oyuk benzeri yapılar oluşur.

Kabakulak: Virüs isimli mikroplar bu hastalığa neden olur. Bulaşıcıdır. Kulak ve çene altında şişlik, halsizlik, ateş, baş ağrısı görülür. Genellikle çocukluk çağında görülür. Aşıyla korunmak mümkündür.

Difteri: Kuşpalazı da denir. Difteri mikrobu boğaz ağız ve deri gibi alanlardaki küçük yaralara yerleşerek ürer. Boğazda şişliğe neden olur. Solunum sisteminin farklı organlarında farklı belirtiler verir. Aşıyla korunulabilir.

Boğmaca: Daha çok 1-4 yaş arası çocuklarda görülür. Aşısı vardır. Bulaşıcı bir hastalıktır. Aşırı öksürük, bulantı, kusma gibi belirtileri vardır.

Astım: Bazı iltihap veya alerjiler sonrasında soluk borusunun daralmasıyla ortaya çıkan nefes darlığıdır.

Bronşit: Bronşların içini saran zarın iltihaplanmasıdır.

Zatürre: Alveollerin mikrop kapmasıyla oluşur. Şiddetli göğüs ağrısı, titreme ve ateş belirtileridir. Çeşitli türleri vardır.

Akciğer kanseri: Akciğerdeki hücrelerin kontrolsüz çoğalması hastalığıdır. En önemli nedeni sigaradır. Hava kirliliği ve bazı kanser yapıcı maddeler de akciğer kanserine neden olabilir.

Gırtlak kanseri: Gırtlakta oluşan kanserlerdir.

Solunum Sistemi Teknolojileri

Bronkoskop:

Ağız yoluyla bronşlara kadar uzatılabilen ince boru şeklindedir. Teşhis ve tedavi için kullanılmaktadır.

Astım spreyleri:

Astım spreyleri doğrudan soluk borusuna ulaşarak ilacın kana karışmadan tedavi etmesini sağlar. Sprey astım hastalarının nefes alışını rahatlatır.

Aşılar:
Bek çok solunum sistemi hastalığından aşı yoluyla korunmak mümkündür.

Röntgen

Akciğer filmi sayesinde çeşitli hastalıkların tanısı konulabilir. Röntgen haricinde çeşitli görüntüleme teknolojileri de uygulanmaktadır.

Neden Nefes Alırız?
İnsanlar nefes almadan en fazla 2-3 dk yaşayabilir. Aldığımız havanın içinde oksijen bulunur. Oksijen kandaki besinlerin enerjiye dönüştürülmesini sağlar. Yani oksijensiz kalmak enerjisiz kalmak demektir.

Günlük hayatta kullandığımız araçlar nasıl enerjisiz çalışamazsa vücudumuz da enerji olmadan yaşayamaz.

Solunum Sistemi organları

Burun: Solunum siteminin ilk organıdır. Nefes alma ve nefes verme burundan yapılır. Burun içindeki kıllar havayı ısıtır ve toz parçalarını tutar.

Burnumuzun içi ıslaktır. Islaklık hastalandığımızda artar(sümük). Bu sıvıya mukus olarak adlandırılır ve havanın nemlenmesini ve mikropların yapışarak vücuda girmesini engeller.

Burun koku almayı da sağlar.

Yutak

Yutmayı sağlar. Ağızdan sonraki 10, 15 cm uzunluğundaki bölümdür. Ağızdan nefes alındığında havanın mideye değil de akciğerlere yönelmesini sağlayan kapakçık bulunur.

Gırtlak

Ses telleri gırtlakta bulunur. Dil ve dişlerle seslerin oluşmasını oluşmasını sağlar.

Soluk Borusu:
Burundan aldığımız havayı akciğerlere ileten kanaldır. Soluk borusu üst üste dizilmiş at nalı şeklinde kıkırdak halkalardan oluşur.Kıkırdaktan oluşması esnek olmasını sağlar.

Soluk borusunun görevleri: Havayı akciğere iletir. İçindeki mukus tabakası havayı nemlendirir ve toz parçalarını yakalayarak akciğere girmelerini engeller.

Bronş
Soluk borusunun sağ ve sol akciğere ayrılan kollarına bronş denir. Bronşlar akciğer içinde de ilerler.
Yapısı kıkırdaktan oluşur. Bronşun görevi havayı bronşçuklara iletmektir.

Bronşçuk
Bronşların devamı olarak akciğerin içine kılcal olarak dağılır. Buronşçukların ucunda alveol denilen hava keseleri bulunur.

Alveol
Alveollerin diğer ismi hava keseleridir. Alveollerin dışı kılcak kan damarlarıyla çevrilidir. Hava ve kan arasında gaz değişimi burada olur. Kandaki karbondioksit havaya, havadaki oksijen de kana geçer. Bu sayede kan oksijen bakımından zengin hale gelmiş olur. Akciğer içinde binlere alveol vardır.

Akciğer
Akciğerler sağda ve solda olmak üzere iki tanedir. İçerisinde bronş, bronşçuk ve alveoller bulunur. Esnek bir yapıya sahiptir. Sağ akciğer 3 bölümlü(lob), sol akciğer ise kalbin yanında olmasından ötürü daha küçük ve iki lobludur.

Diyafram
Diyafram akciğerlerin altında bulunan kubbe (eğimli) şeklindeki kastır. Diyafram kasılıp gevşeyerek akciğeri sıkar veya gevşetir. Bu da nefes alıp vermeyi sağlar.

Soluk Alma
Soluk alma sırasında diyafram ve kaburga kasları kasılır. Diyaframın kasılması düzleşmesi anlamına gelir. Akciğer genişler ve içi havayla dolar.
Soluk Verme
Diyafram ve kaburga kasları gevşer. Diyaframın gevşemesi kubbe şeklini alması demektir. Bu da akciğeri sıkıştırarak içindeki havanın dışarı çıkmasını sağlar.