1. Omurgasız Hayvanlar
   – İskeletleri ve omurgaları yoktur.
   – Karada ve suda yaşayan türleri vardır.
   – Omurgalılara göre daha basit yapılıdırlar.
   – Solucan, arı, karınca, kelebek, deniz anası, sünger, mercan, yengeç, midye vb.
   
2. Omurgalı Hayvanlar
   İskeletleri vardır. Suda ve karada yaşayan türleri vardır. 5 bölüme ayrılırlar.

BALIKLAR
– Yumurtayla çoğalırlar
– Yavrularını bakmazlar
– Vücutları parlak pullarla kaplıdır
– Suda yaşarlar
– Solungaç solunumu yaparlar
(mezgit, hamsi, köpek balığı, orkinos, sazan, kılıç balığı vb..)

SÜRÜNGENLER
– Yumurtayla çoğalırlar
– Yavrularını bakmazlar
– Vücutları sert pullarla kaplıdır
– Suda ve karada yaşayan türleri vardır
– Akciğer solunumu yaparlar.
– Ayakları küçüktür veya yoktur.
(yılan, kaplumbağa, komodo ejderi, kertenkele, timsah vb.)

KUŞLAR
– Yumurtayla çoğalırlar
– Yavrularını bakarlar
– Vücutları tüylerle kaplıdır
– Karada yaşarlar
– Akciğer solunumu yaparlar
– Gagaları ve kanatları vardır.
– Bazıları uçamaz
( serçe, kartal, güvercin, papağan, penguen, tavuk, deve kuşu, tavus kuşu, ördek vb.)

KURBAĞALAR
– Yumurtayla çoğalırlar
– Yavrularını bakmazlar
– Vücutları nemli bir deriyle kaplıdır
– Karada ve suda yaşarlar
– Akciğer solunumu yaparlar
– Başkalaşım geçirirler
( kara kurbağası, su kurbağası, semender-kuyruklu kurbağa)

MEMELİLER
– Doğurarak çoğalırlar
– Yavrularını bakarlar
– Vücutları kıllarla kaplıdır
– Karada ve suda yaşayan türleri vardır.
– Akciğer solunumu yaparlar
– Yavrularını sütle beslerler
(insan, yarasa, balina, yunus, fok, inek, kedi, fare, kirpi, kanguru vb.)

Bu çalışma kağıdında bitkiler, hayvanlar, mikroskobik canlılar ve mantarlar hakkında konular bulunmaktadır.

Canlılar Dünyası

1 file(s) 0.00 KB

Download

Bitkilerin genel özellikleri

• Hayvanlar gibi hareket etmezler.
• Işığa, suya, yer çekimine doğru yönelerek hareket ederler.
• Genellikle kök, gövde, yaprak gibi bölümleri vardır.
• Fotosentez yaparak kendi besinlerini üretirler.
• Fotosentezle karbondioksit alıp oksijen verirler.
• Genellikle toplu olarak yaşarlar.
• Yeryüzünün her iklimine uyum sağlamış bitki türü vardır.
• Kök, gövde ve yaprakları vardır.

Bitkinin Bölümleri

KÖK

• Bitkiyi toprağa bağlayan bölümdür.
• Topraktan su ve suda çözünmüş mineralleri alırlar.
• Bitkinin dik durmasını sağlar.

GÖVDE

• Bitkiye destek olur.
• Dalları ve yaprakları taşır
• Kökten gelen su ve mineralleri yapraklara taşır.

YAPRAK

• Fotosentez yapan bölümdür. Bu sayede besin ve oksijen üretilir.
• Terlemeyi sağlar. Bu sayede yapraklardan su dışarı verilir.
• Gaz alışverişi yapar. oksijen ve karbondioksit yapraklardan alınır-verilir.

ÇİÇEK

• Bitkinin üreme organıdır.
• Tohumun oluşmasını sağlar. Tohumlar da yeni bitkilerin oluşmasını sağlar.
• Renkleri sayesinde böcekleri üzerine çeker. Böcekler tozlaşmaya yardım eder.

Çiçekli bitkiler: Bitkilerin dişi ve erkek üreme organları çiçeklerinde bulunur. Elma, fındık, gül, erik, pancar, kiraz gibi tohumlu bitkilerin çiçekleri vardır.

Çiçeksiz bitkiler: Bu bitkilerin çiçekleri olmadığı için tohumları oluşmaz. Üremek için başka yöntemleri vardır. At kuyruğu, ciğer otu, eğrelti otu, kibrit otu, kara yosunu örnek olarak verilebilir.

Bilimsel sınıflandırmada insanlar da hayvanlar sınıfından kabul edilir. İnsanlar hücre, doku, organ, sistem benzerliklerinden dolayı hayvanlarla aynı guruba alınmıştır.

Hayvanların genel özellikleri:

• Genellikle hareketlidirler.
• Kendi besinlerini üretemezler. Diğer hayvan ve bitkilerle beslenirler.
• Çok sayıda hücreden oluşmuşlardır.
• Genellikle dişi ve erkek olmak üzere cinsiyetleri vardır.
• Tanımlanmış 1,5 milyon hayvan türü vardır.

1. Omurgalı hayvanlar: İskeleti olan; insan, at, fil, kuş, hamsi gibi türlerdir.

omurgalı hayvanlar çeşitli alt basamaklara ayrılır.

• Balıklar: suda yaşarlar. Solungaç solunumu yaparlar. derileri pullarla kaplıdır. Genellikle yumurtayla çoğalırlar. (Mezgit, hamsi, lüfer, orkinos vb.)
• Kurbağalar: Hem kara hem de sularda yaşarlar. Ayak parmakları arası perdelidir. Yumurtayla çoğalır ve akciğer solunumu yaparlar.
• Sürüngenler: Ayakları yoktur veya sürünmeye yetecek kadar küçüktür. Derileri pul gibi sert ve kuru bir maddeyle kaplıdır. Yumurtayla çoğalırlar. Sürünerek hareket ederler. ( timsah, kaplumbağa, yılan vb.)
• Kuşlar: Vücutları tüylerle kaplıdır. Tavuk, penguen, deve kuşu gibi uçamayan türleri vardır. Yumurtayla çoğalırlar
• Memeliler: Yavrularını doğururlar ve sütle beslerler. Genellikle karada yaşarlar. Yunus, balina, yarasa, fok gibi farklı ortamlarda yaşayan türler de vardır. İnsan, kedi, geyik, fil, fare, kaplan vb. memeli canlılara örnektir.

2. Omurgasız hayvanlar: iskeleti olmayan süngerler, denizanası, solucan, salyangoz, deniz yıldızı, yengeçler, çıyanlar, akrepler, keneler, örümcekler ve çeşit çeşit böcekler gibi türlerdir.

En büyük memeli canlı: Mavi balina
En küçük memeli canlı: Yaban arısı yarasası.

Mantarlar kaça ayrılır?

• Şapkalı mantarlar
  Toprağa bağlı yaşarlar ama bitki değillerdir. Zehirli türleri ve yenilebilen türleri vardır. İnsanlar tarafından yetiştirilen türlerine kültür mantarı denir.
• Küf mantarları
  Yiyecekler üzerinde yaşayan mikroskobik mantarlardır. Ekmek gibi yiyeceklerin küflenerek bozulmalarına neden olurlar.
• Maya mantarları
  Hamurun mayalanması gibi mayalanma olaylarını sağlarlar.
• Parazit mantarlar
  Diğer canlıların vücudunda yaşayarak hastalık yapan mantarlardır. Pamukçuk, saç kıran gibi hastalıklara neden olurlar

Mantarların genel özellikleri

• Tek hücreli veya çok hücreli olabilirler.
• Bitkiler gibi fotosentez yapamazlar.
• Daha çok nemli bölgelerde yaşamayı severler.
• Bazı türleri zehirlidir.
• Ölen canlıların çürümesini sağlayan mantar türleri vardır. (çürükçül mantar)
• Hayvanlarda cilt rahatsızlığı yapan türleri de varır.
• Bayatlayan ekmek ve peynirin üzerindeki küflenmeyi mantarlar yapar. ( küf mantarı)
• İnsanların yetiştirdi mantar türüne kültür mantarı denir.
• Dildeki pamukçuk hastalığı, kafa derisindeki saç kıran hastalığı, ayaktaki mantar hastalığı mantarlar nedeniyle oluşur.

Mikroskobik canlılar diğer canlılar gibi solunum, beslenme, üreme, boşaltım gibi canlılık özelliklerini gösterirler.
Mikroskopla görülebilecek boyutta oldukları için bu canlılara mikroskobik canlılar veya mikroorganizma adı verilmektedir.

Mikroskobik canlıların bazıları insanda hastalık yaparken bazıları da sağlığımız için faydalıdır.

Bakteriler: En basit yapılı mikroskobik canlılardır. Çok sıcak ve soğuk yerler dahil her yerde yaşayabilirler. En iyi yaşadıkları alanlar ise sıcak ve nemli ve besini bol alanlardır.

Bakterilerin zararları:

• Verem, zatürre, kolera gibi hastalıklara neden olurlar.
• Dişlerimizi çürütürler.
• Vücudumuzda enfeksiyonlara neden olurlar

Bakterilerin faydaları

• Kalın bağırsakta B ve K vitamini üretirler.
• Sütün mayalanmasını sağlarlar. (Peynir veya süt elde edilir.)
• Üzümden sirke oluşmasını sağlarlar

Hastalık yapan türleri vardır.  ( verem, zatürre, kolera )
Faydalı türleri de vardır. Yoğurt ve peynirin mayalanmasını sağlayan bakterilerdir.
Kalın bağırsağımızda vitamin üreten bakteriler de faydalıdır.

Amip: İnsanlarda hastalık yapan suda yaşayan bir canlıdır.

Öglena: Kamçılarıyla hareket eder. Bitkiler gibi fotosentez yapar. Bu sayede besin ve oksijen üretir.

Terliksi hayvan: Şekli terliğe benzer. Suda ve kil tabakalarında bulunurlar. Hareketlerini sil denilen yapılarla sağlarlar.

Dünyadaki tüm canlılar 4 guruba ayrılmıştır.

1. Hayvanlar
2. Bitkiler
3. Mantarlar
4. Tek hücreliler.

1. Hayvanlar

Günlük hayatta kedi, köpek, kuş gibi hayvanları sıklıkla görürüz. Farklı yaşam alanlarında yaşayan hayvan türleri de farklıdır. Orman, okyanus, göl veya akarsu ortamında bulunan hayvan türleri çok çeşitlidir.

Bilimsel sınıflandırmada insanlar da hayvanlar sınıfından kabul edilir. İnsanlar hücre, doku, organ, sistem benzerliklerinden dolayı hayvanlarla aynı guruba alınmıştır.

Hayvanların genel özellikleri:

• Genellikle hareketlidirler.
• Kendi besinlerini üretemezler. diğer hayvan ve bitkilerle beslenirler.
• Çok sayıda hücreden oluşmuşlardır.
• Genellikle dişi ve erkek olmak üzere cinsiyetleri vardır.
• Tanımlanmış 1,5 milyon hayvan türü vardır.

Omurgalı hayvanlar: İskeleti olan insan, at, fil, kuş, hamsi gibi türlerdir.

omurgalı hayvanlar çeşitli alt basamaklara ayrılır.

• Balıklar: suda yaşarlar. Solungaç solunumu yaparlar. derileri pullarla kaplıdır. Genellikle yumurtayla çoğalırlar. (Mezgit, hamsi, lüfer, orkinos vb.)
• Kurbağalar: Hem kara hem de sularda yaşarlar. Ayak parmakları arası perdelidir. Yumurtayla çoğalır ve akciğer solunumu yaparlar.
• Sürüngenler: Ayakları yoktur veya sürünmeye yetecek kadar küçüktür. Derileri pul gibi sert maddeyle kaplıdır. Yumurtayla çoğalırlar. Sürünerek hareket ederler. ( timsah, kaplumbağa, yılan vb.)
• Kuşlar: Vücutları tüylerle kaplıdır. Tavuk, penguen, deve kuşu gibi uçamayan türleri vardır. Yumurtayla çoğalırlar
• Memeliler: Yavrularını doğururlar ve sütle beslerler. Genellikle karada yaşarlar. Yunus, balina, yarasa, fok gibi farklı ortamlarda yaşayan türler de vardır. İnsan, kedi, geyik, fil, fare, kaplan vb. memeli canlılara örnektir.

Omurgasız hayvanlar: iskeleti olmayan süngerler, denizanası, solucan, salyangoz, deniz yıldızı, yengeçler, çıyanlar, akrepler, keneler, örümcekler ve çeşit çeşit böcekler gibi türlerdir.

   2.  Bitkiler

Ağaçlar, çiçekler, otlar, yosunlar bitkilere örnektir. Çoğunlukla toprağa köklerle tutunmuş olarak yaşarlar. Genellikle renkleri yeşildir.

Bitkilerin genel özellikleri

• Hayvanlar gibi hareket etmezler.
• Genellikle kök, gövde, yaprak gibi bölümleri vardır.
• Fotosentez yaparak kendi besinlerini üretirler.
• Fotosentezle karbondioksit alıp oksijen verirler.
• Genellikle toplu olarak yaşarlar.
• Yeryüzünün her iklimine uyum sağlamış bitki türü vardır.

Çiçekli bitkiler: Bitkilerin dişi ve erkek üreme organları çiçeklerinde bulunur. Elma, fındık, gül, erik, pancar, kiraz gibi tohumlu bitkilerin çiçekleri vardır.

Çiçeksiz bitkiler: Bu bitkilerin çiçekleri olmadığı için tohumları oluşmaz. Üremek için başka yöntemleri vardır. At kuyruğu, ciğer otu, eğrelti otu, kibrit otu, kara yosunu örnek olarak verilebilir.

3. Mantarlar

Şapkalı mantarlar genellikle toprağa bağlı olarak büyüdüğü için çoğu insan mantarları bitki olarak düşünür. Mantarlar ayrı bir sınıflandırma içinde incelenirler.

Mantarların genel özellikleri

• Tek hücreli veya çok hücreli olabilirler.
• Bitkiler gibi fotosentez yapamazlar.
• Daha çok nemli bölgelerde yaşamayı severler.
• Bazı türleri zehirlidir.
• Ölen canlıların çürümesini sağlayan mantar türleri vardır. (çürükçül mantar)
• Hayvanlarda cilt rahatsızlığı yapan türleri de varır.
• Bayatlayan ekmek ve peynirin üzerindeki küflenmeyi mantarlar yapar. ( küf mantarı)
• İnsanların yetiştirdi mantar türüne kültür mantarı denir.
• Dildeki pamukçuk hastalığı, kafa derisindeki saç kıran hastalığı, ayaktaki mantar hastalığı mantarlar nedeniyle oluşur.

4. Mikroskobik Canlılar

Gözle görülemeyecek kadar küçük canlılardır. Mikroskopla görülebildikleri için bu ismi almışlardır.

İnsanda hastalık yapan türleri vardır. Mikroskobik canlıların neden olduğu hastalıklara grip, nezle, uçuk, verem, aids, kolera, dizanteri vb. örnek verilebilir.

Peynir ve yoğurdun mayalanması gibi faydaki işer yapan mikroskobik canlılar da vardır.

Bakteriler: En basit yapılı mikroskobik canlılardır. çok sıcak ve soğu yerler dahil her yerde yaşayabilirler. Hastalık yapan türleri vardır.  ( verem, zatürre, kolera )
Faydalı türleri de vardır. Yoğurt ve peynirin mayalanmasını sağlayan bakterilerdir.
Kalın bağırsağımızda vitamin üreten bakteriler de faydalıdır.

Amip: İnsanlarda hastalık yapan suda yaşayan bir canlıdır.

Öglena: Kamçılarıyla hareket eder. Bitkiler gibi fotosentez yapar. Bu sayede besin ve oksijen üretir.

Terliksi hayvan: Şekli terliğe benzer. Suda ve kil tabakalarında bulunurlar. Hareketlerini sil denilen yapılarla sağlarlar.