Makaralar
Basit makinelerden biri de makaralardır. Bayrak direklerinde, vinç halatlarında, inşaat asansörlerinde makaralardan yararlanılmaktadır.
İki tip makara vardır
1. Sabit Makara
Bu makara düzeneği sadece kuvvetin yönünü değiştirir. Kuvvetten kazanç sağlamaz.
- Kuvvettin yönünü değiştirir.
- Kuvvetten kazanç veya kayıp sağlamaz.
- Yoldan kazanç veya kayıp sağlamaz.
Yandaki resimde gösterilen makara sabit makaralara örnektir. Bir makaranın sabit olduğunu anlamak için o makaranın bir yüzeye bağlı olup olmadığına bakılır. Resimde makara duvara sabitlenmiştir.
Sabit makaralarda uygulanan kuvvet yükün ağırlığına eşittir.
2. Hareketli Makara
Hareketli makaralar yükle beraber hareket eden makaralardır. Bu tip makaralarda kuvvet yükün yarısına eÅŸittir. ÖrneÄŸin 40N’luk yükü 20N’la dengelemek mümkün olmaktadır.
- Kuvvetten iki kat kazanç sağlar.
- Yoldan iki kat kayba neden olur.
Hareketli makaralarla kuvvetten kazanç sağlandığı için yoldan da kayıp vardır. Bu makaralarda yükü 4 metre yukarı kaldırmak için ipin 8 metre çekilmesi gerekir.
BileÅŸik Makaralar
Bazen tek bir makarayla istediğimiz kuvvet kazancını elde edemeyiz Bu durumda sabit ve hareketli makaraları birleştirerek bir makara sistemi oluşturabiliriz. Bu sistemlere bileşik makaralar denir.
Bileşik makaralarda kuvvetten kazancı sistemdeki hareketi makaraların sayısı belirler. Her hareketli makara kuvvetten iki kat kazanç sağlar. Bu durumda örneğin 3 hareketli makara kullanıyorsak 2.2.2 = 8 kat kazanç sağlarız. Bu yoldan da 8 kat kayıp olacağı anlamına gelmektedir. Resme dikkat ettiğinizde bileşik makara sistemindeki hangi makaraların sabit, hangilerinin bileşik olduğunu görebilirsiniz.
Günlük Hayatta Makaralar
