Demokrasi kelimesi köken bakımından Yunancadır. Toplumsal ikdidar konusunda ilk düşünsel çalışmalar Eski Yunan’da yapılmıştır. Bu çalışmalar sayesinde monarÅŸi ve oligarÅŸi gibi kavramla da demokrasiyle beraber geliÅŸmiÅŸtir.Eski Yunan’da Atina Devleti, demokrasi benzeri bir rejime yönetiliyordu. Gerçi köleler ve kadınlar yönetime katılamıyordu. Bu devlet yaklaşık 100 yıl yaÅŸadı.

Yine bazı ÅŸehirlerde demokrasi benzeri açılımlar aralıklı olarak gözlendi. Ä°talya’da 12 ve 13. yüzyıllarda denenen bu rejim burjuva ve işçiler arasında çıkan çatışmalarla baÅŸladı ve çok uzun sürmedi.

GeniÅŸ halk kitlelerinin zamanla bilinçlenmesi, Ä°ncil gibi birçok kutsal kitapta “eÅŸitlik” kavramından bahsediliyor olması geniÅŸhalk kitlelerinde nevcut monarÅŸik ve oligarÅŸik rejimlerin varlığına kuÅŸkular doÄŸuruyordu. Ä°ngiltere, Almanya ve Fransa’daki 14. Yüzyıl sonrası gerçekleÅŸen birçok isyanın altında bu duygular da yatmaktaydı. ÖrneÄŸin Wat Tyler, “Adem ile Havva’nın Ortak Soyundan GelmiÅŸimiz Adına EÅŸitlik” istemesiyle çıkan isyanlarda monarÅŸik güçlerce bastırılmıştı.

Rönesans döneminde Antik Yunan’daki düşünceler tekrar canlandı. Kalvenci reformla Ä°skoçya, Fransa ve Hollanda demokrasi benzeri bir rejime sahip oldu. 16. Yüzyılda artık halkın genelinin iktidarı denetleme yetkisine sahip olması gerektiÄŸi fikri oldukça yaygınlaÅŸmıştı.

17 Yüzyılda Ä°ngiltere’nin yaÅŸadığı devrimler bir çeÅŸit demokrasiye geçiÅŸ anlamı taşıyordu. 1690′da Ä°ngiliz John Locke ilk demokrasi tanımını yaptı: özgürlük insanın doÄŸal hakkıdır, bir hükümet ancak halkla sözleÅŸmeye dayanıyorsa meÅŸrudur, yasama ve yürütme güçleri ayrılmalıdır.

18 yüzyılda william Penn, Pennsylvania’daeÅŸitlikçi bir demokrasi kurdu. Yine JJ. Rousseau önderliÄŸinde “erdem”i yücelten ve bu kavramı demokrasinin baÅŸÅŸartı yapan bir akım mevcuttu.

Kark Marx parlamenter sistemi “biçimsel demokrasi” olarak tanımladı. Ä°yisinden kötüsüne tarihsel geliÅŸim içinde tüm yaklaşımlar demokrasiyi halk egemenliÄŸiyle özdeÅŸleÅŸtirmiÅŸlerdir.

Demokrasi Kronolojisi:
1215 Ä°ngilterede Magna Carta ilan edildi.
1382 Floransa^’da halk hükümeti düştü.
1573 FrançoisHotman Cumhuriyeti Altın Kitabı eserini yayımladı.
1609 Ä°ngiltere’de 1. Charles idam edildi.
1679 Ä°ngiltere Habeas Corpus ialn edildi.
1689 Ä°ngilere’de Halklar Bildirgesi yayınlandı.
1690 John Locke Yönetim Üzerine İki İnceleme2yi yayınladı.
1748 Montesquieu Kanunların Ruhu Ãœzerine’yi yayınladı.
1762 J.J Rousseau Toplum Sözleşmesi isimli eserini yayınladı.
1776 Kuzey Amerika’da Ä°ngiliz Kolonileri isyan etti. Virginia Haklar Bildirgesini ilan etti.
1789 Fransız İhtilali. Yurttaş Hakları Bildirgesi.
1792 Fransa’da gecici olarak halkın seçim hakı verildi.
1794 Fransız sömürgelerinde kölelik geçici olarak kaldırıldı.
1830 Fransa’da 10. Charle’e karşı basın özgürlüğü için isyan etti.
1832 Ä°ngiltere’de demokratik reform yapıldı.
1835 Tocqueville, Amerika’daki Demokrasi Ãœzerine isimli eseri yayımladı.
1851 Fransa’da genel oy Hakkı kabul edildi.
1865 Amerika’da kölelik kaldırıldı.
1917 Rus devrimleriyle genel oy hakkı kabul edildi.
1928 Ä°ngiltere’de kadınlara oy hakkı tanındı.
1945 Fransa’da kadınlara oy hakkı verildi.
1948 İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi yayınlandı.
1964 ABD’de ırk ayrımcılığı son buldu.
1973 Helsingi İnsan Hakları Bildirgesi ilan edildi.

Etiketler: demokrasi, fransa, jj rousseau, john locke, kronoloji, marx