Kaldıraçlar
Basit makinelerin en yaygın kullanılanlarından birisi de kaldıraçlardır. Kapı kolundan el arabasına, tahterevalliden tenis raketine kadar birçok alet kaldıraç mantığıyla çalışmaktadır.
Yukarıdaki resimde gösterilen basit bir kaldıraç şeklidir. Kaldıraçlarda herhangi bir yükü, bir destek noktasından yararlanarak kaldıran aletlerdir.
Destek: Bir kaldıracın etrafında hareket ettiği noktadır.
Yük Kolu: Yükün desteğe uzaklığıdır
Kuvvet Kolu: Kuvvetin desteğe uzaklığıdır.
Kuvvetten Kazanç:
Bir kaldıraç bir yükü daha az kuvvetle yapıyorsa kuvvetten kazanç saÄŸlamış demektir. ÖrneÄŸin 100N’luk yükü 70 N’la dengeleyen bir kaldıraç kuvvetten 30N kazanç saÄŸlar.
EÄŸer kaldıraç yükü olması gerekenden daha büyük bir kuvvetle kaldırıyorsa kuvvetten kayıp var demektir. ÖrneÄŸin 100 N’luk kuvveti 130N’la kaldırırsan kuvvetten 30N kaybetmiÅŸiz demektir.
Kaldıraç Türleri
Kaldıraçlar kuvvet, yük ve desteğin konumuna göre 3 sınıfa ayrılmaktadır.
1. Desteğin ortada olduğu kaldıraçlar
Bu kaldıraçlarda destek ortadadır. Makas, pense, tahterevalli gibi aletler bu kaldıraçlara
örnektir.
.
2. Yükün ortada olduğu kaldıraçlar
Bu kaldıraç türlerinde yük ortada bulunur. Günlük hayatta kullandığımız fındık kıracakları, menteşeli kapılar, el arabaları bu türden kaldıraçlara örnek olarak verilebilir.
.
3. Kuvvetin ortada olduğu kaldıraçlar
Kuvvetin orada bulunduğu kaldıraçlara örnek olarak teniz raketi, cımbız, kürek gibi araçlar verilebilir.
.
ArÅŸimet (Archimedes) Kimdir?
Kaldıraçlar üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Yunanlı bilim insanı ArÅŸimet milattan önde 287 – 311 yılları arasında yaÅŸadı. ArÅŸimet’in kaldıracın önemi üzerine öğrencilerine ders anlatırken, “Bana bir dayanak noktası verin Dünya’yı yerinden oynatayım” dediÄŸi rivayet edilmektedir.
