Sürtünme Kuvveti 5. sınıf

Hareketli cisimlerin durmasını veya yavaşlamasını sağlayan kuvvete sürtünme kuvveti denir. Sürtünme kuvveti cisimle temas ettiği yüzey arasında gerçekleşir. Katılar, sıvılar ve gazlar sürtünme kuvveti oluşturur.

Sürtünme Kuvveti
Sürtünme kuvveti hayatın pek çok yerinde karşımıza çıkmaktadır.
Sürtünme kuvveti her zaman hareket yönüne zıt etki eder;

  • Aşağı atlayan bir paraşütçü için yukarıya
  • Hızlanan bir otomobil için geriye
  • Doğuya giden bir gemi için batıya
  • Kuzeye uçan bir uçak için güneye,
  • İleri fırlattığımız top için geriye etki eder.

Havanın Sürtünmesi – Hava Direnci
Gazlarda da sürtünme kuvveti vardır. Havada uçan uçak, kuş, paraşüt gibi cisimlere hava direnci etki eder. Ayrıca otomobillere, koşuculara veya bisikletlilere de hava direnci etki eder.
Hava direnci bir sürtünme kuvveti olduğu için hareketi yavaşlatır.

Su Sürtünmesi – Su Direnci
Sıvıların oluşturduğu sürtünme kuvvetidir. Denizde giden gemilere, yüzücülere, balıklara vb. etki eder.
Su araçları sürtünmeyi azaltacak şekilde üretilir.

Sürtünme kuvveti bazen istediğimiz bir durumdur, işlerimizi kolaylaştırır; bazen de istemediğimiz bir şeydir, işlerimizi zorlaştırır.
Sürtünme kuvvetinin faydaları Sürtünmenin zararları
Sürtünme Nerede Çok Nerede Az? Ortamın cinsi sürtünme kuvvetinin büyüklüğünü değiştirir. Az pürüzlü sert yüzeylerde sürtünme azdır. Çok pürüzlü ve yumuşak yüzeylerde ise sürtünme  çoktur.

  • Fayans yüzey: Sürtünme az
  • Kum: Sürtünme çok
  • Cilalı tahta: Sürtünme az.
  • Silgi: Sürtünme çok
  • Az pürüzlü cam: Sürtünme az.
  • Otomobil tekeri: Sürtünme çok
  • Kışlık bot: Sürtünme çok
  • Sörf tahtası: Sürtünme az
  • Halı: Sürtünme çok

Sürtünme kuvvetini artırmak için;

  • Araç tekerlerine zincir takılır.
  • Ayakkabı tabanları çizgili yapılır.
  • Halıların altına halı kaydırmaz konulur.
  • Halterciler ellerine kaydırmaz toz sürer.
  • Merdiven basamakların ucuna şerit halinde kaydırmaz takılır.
  • Kalemlerin tutulan kısımları yumuşak plastikten yapılır.
  • Hava sürtünmesini artırmak için paraşüt yüzeyi geniş yapılır.

Sürtünme kuvvetini azaltmak için;

  • Makine parçaları yağlanır.
  • Kapı menteşeleri yağlanır.
  • Sürtünmeyi azaltmak için otomobil motoruna yağ konur.
  • Bıçakların ucu ince yapılır.
  • Uçak ve gemilerin ucu sivri yapılır.
  • At jokeyleri ve motor yarışçıları sürtünmeyi azaltmak için öne doğru eğilir.
  • Göz yaşı gözü kayganlaştırır.
  • Tekerlek kullanmak.

Alakalı Konular

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*