Gök Cisimleri

Uzayı oluşturan cisimler ve özelliklerini inceliyoruz.

Gök Cismi Nedir?
Uzayı kaplayan cisimlere gök cismi denir. Yıldızlar, gezegenler, kuyruklu yıldızlar, meteorlar, takımyıldızları birer gök cismidir.

Yıldız Nedir?
Yıldızlar kendileri ışık yayan gök cisimleridir. Yıldızların bulutsu denilen gaz ve toz bulutlarının birleşip sıkışmasıyla oluştuğu düşünülmektedir.
Yıldızların oluşma süresi, yaşama süresi ve yok olma süreci vardır.  Yani yıldızların bir yaşan süresi vardır.
Yıldız ömrünü tamamladığında süpernova denilen patlama gerçekleşir ve yıldız yok olur.
Genç yıldızlar: Renkleri beyaz veya mavi, sıcaklıkları çoktur.
Orta yaşlı yıldızlar: Renkleri sarı veya turuncu, sıcaklıkları normaldir.
Yaşlı yıldızlar: Renkleri kırmızı, sıcaklıkları azdır.
Güneş orta yaşlı bir yıldızdır.

Takım Yıldızı Nedir?
Gökyüzüne baktığımızda yıldızların bazılarını birleştirerek çeşitli şekillere benzetebiliriz. Tarih boyunca insanlar da benzer şeyler yapmışlardır. Gökyüzündeki yıldızların bazılarını avcıya, bazılarını kovaya vb. benzeterek onlara isimler vermişlerdir. Bu şekillere takımyıldızı denir.
Günlük hayatta kullandığımız burç isimleri de takımyıldızlardan gelmektedir.
Bazı takımyıldızları: Avcı(Orion), Büyükayı, Küçükayı, Ejderha, Kuzey Tacı, Andromeda, Lir, Akrep, yay, İnci …

Kuyruklu Yıldızlar (Kirli kartopu)
Gerçekte bir yıldız değillerdir. Kuyruklu yıldızlar donmuş hâldeki gaz ve tozlardan oluşur. Güneş etrafında eliptik bir yörüngede dönerler. Kuyruklu yıldızlar güneşe yaklaştığında buzlar erimeye başlar. Eriyen su ve toz bulutu güneş rüzgarı denilen kuvvetle itiler ve parlar. Bu parlaklık kuyruk gibi göründüğü için kuyruklu yıldız adını alır.

Bazı Kuyruklu Yıldızlar: Halley, Ikaye-Zhang, Shoemaker-Levy,  Hale-Bopp, Biele, Encke, McNaught …

Yıldız Kayması Nedir?
Kuyruklu yıldızlardan kopan taşlar veya meteorlar bazen atmosfere girer ve sürtünmenin etkisiyle ısınıp yanmaya başlar. Gökyüzüne baktığımızda yanarak hareket eden bu kayaları sanki yıldızlar kayıyormuş gibi görürüz. Gerçekte yıldızlar kaymaz.

Meteor Nedir?
Dünya atmosferine giren kaya parçalarıdır. Bu parçalar kuyruklu yıldızlardan kopabilir veya uzay boşluğunda serbest halde dolaşan taşlar olabilir. Meteorlar atmosfere girdiğinde ısınarak yanmaya başlar. Genellikle meteorların tamamı yere çarpmadan yanarak yok olur.

Gök Taşı Nedir?
Eğer atmosfere giren taşlar yer yüzüne çarparsa gök taşı adını alır. Gök taşının yere çarpmasıyla oluşan çukura gök taşı çukuru denir. Bu çukur Dünya’da değil de Ay gibi başka bir gök cisminde oluşursa buna meteor çukuru denir.

Gezegen Nedir?
Işık kaynağı olmayan, yıldızlardan aldıkları ışığı yansıtan, bir yıldızın yörüngesinde dönen, yıldızlara göre çok daha küçük ve soğuk gök cisimleridir. Dünya, Mars, Jüpiter gibi gök cisimleri birer gezegendir.

Işık Yılı Nedir?
Uzayda iki gök cismi arasındaki mesafe genellikle çok fazladır. Bu yüzden günlük hayatta kullandığımız kilometre, metre gibi uzunluk ölçüleri uzay için kullanışlı değildir. Örneğin Güneş’e en yakın yıldızın uzaklığı 39732000000000 km’dir. Bu kadar büyük bir sayıyı hem okumak hem de yazmak zordur. Bu yüzden uzaydaki mesafelerin uzaklığı ışık yılı denilen birimle hesaplanır.
Işığın bir yılda kat ettiği yola bir ışık yılı denir.
Güneş’e en yakın yıldızın uzaklığı 4,2 ışık yılıdır.

Alakalı Konular



Switch to mobile version